Hoge Raad, 05-04-2013 / 11/05299


ECLIECLI:NL:HR:2013:BY8101
Datum05-04-2013
InhoudsindicatieUitleg van tussen commerciŽle partijen gesloten overeenkomst over afname van geproduceerde goederen. Taalkundige betekenis van bewoordingen contract? Ongemotiveerd passeren van stellingen en bewijsaanbod; Haviltex-criterium. Relevante omstandigheden; entire agreement clause
Recht.nl artikelTaalkundige uitleg commercieel contract niet zonder meer doorslaggevend: Haviltex-norm in ere hersteld (08-04-2013)
Ook indien bij de uitleg van een overeenkomst groot gewicht toekomt aan de taalkundige betekenis van de gekozen bewoordingen, blijft de Haviltex-maatstaf leidend. De vrijheid van de feitenrechter om op basis van de bewoordingen van de overeenkomst te komen tot een voorshands gegeven oordeel aangaande de uitleg daarvan, laat onverlet dat de partij die een andere uitleg verdedigt en dienaangaande voldoende stelt, tot (tegen)bewijs moet worden toegelaten.
> Taalkundige uitleg commercieel contract niet zonder meer doorslaggevend (Kasper Jansen, Cassatieblog)
> Hoge Raad nuanceert invloed van de 'entire agreement clausule' (Menno Weij, SOLV)
> Taalgebruik en entire agreement clause gelukkig niet dodelijk (Pim Schermer, Van Benthem & Keulen)
> Haviltex-norm in ere hersteld (Otto Sleeking, Kennedy Van der Laan)
> Hoge Raad bevestigt toepasselijkheid Haviltex-norm op commerciŽle contracten en gaat in op relevantie van entire agreement clause (De Brauw)
> Uitleg commerciŽle contracten (Banning Advocaten)
> Uitleg van contracten (Jitske Overboom, Lexence)
> De entire agreement clause vs. de haviltex-norm (Karin Harmsen, Dirkzwager)
> Uitleg van handelscontracten: nog een arrest (Sabine Hirdes, Wieringa Advocaten)
> Haviltex versus the entire agreement clausule (Menno Weij, SOLV)
> Haviltex-norm geldt ook bij commerciŽle contracten (Lundiform/Mexx) (Via Juridica)
Recht.nl artikelUitleg van overeenkomsten sinds Lundiform/Mexx (04-09-2017)
Deze bijdrage geeft een overzicht van de tien belangrijkste, op privaatrechtelijk terrein door de Hoge Raad gewezen uitspraken over contractsuitleg sinds Lundiform/Mexx (2013). Dit arrest is geen eendagsvlieg gebleken: waar het zinvol en mogelijk was, heeft de Hoge Raad sindsdien duidelijk gemaakt dat het ook in commerciŽle contractsrelaties onverkort aankomt op de redelijke verwachtingen van partijen.
> Uitleg van overeenkomsten sinds Lundiform/Mexx (Sjoerd Bakker, Vrije Universiteit Amsterdam)
> NOM, ENAC en geschilbeslechting (Baseadvocaten.nl)
TijdschriftartikelHoge Raad, 05-04-2013, 11/05299
NJB 2013, 808
Uitleg van overeenkomsten. Partijen hebben een contract ondertekend met daarin een 'entire agreement clause'.
TijdschriftartikelHoge Raad, 05-04-2013, 11/05299
NJ 2013/214
Uitleg overeenkomst gesloten tussen commerciŽle partijen; maatstaf; Haviltex-criterium; voorshands oordeel omtrent uitleg'(tegen)bewijs; stelplicht; 'entire agreement clause'.
TijdschriftartikelHoge Raad, 05-04-2013, 11/05299
RvdW 2013, 521
Uitleg overeenkomst gesloten tussen commerciŽle partijen; maatstaf; taalkundige betekenis bewoordingen contract; Haviltex-criterium; voorshands oordeel omtrent uitleg; (tegen)bewijs; stelplicht; 'entire agreement clause'.
TijdschriftartikelHoge Raad, 05-04-2013, 11/05299 (met noot)
P.S. Bakker
JOR 2013/198
Uitleg overeenkomst gesloten tussen commerciŽle partijen, Maatstaf, Belang van taalkundige betekenis van bewoordingen, Voorshands oordeel over uitleg overeenkomst, Relevantie ďentire agreement clauseĒ, Bewijslastverdeling, Verwijzing naar HR 19 januari 2007, ęJORĽ 2007/166, m.nt. Tjittes en HR 29 juni 2007, ęJORĽ 2007/198.
TijdschriftartikelHaviltex-maatstaf blijft uitgangspunt: schieten woorden tekort? (arrest Lundiform/Mexx)
B.L. Keijzer
V&O 2013, p. 115
In deze bijdrage bespreekt de auteur het arrest van de Hoge Raad van 5 april 2013 (Lundiform/Mexx), waarin de Hoge Raad bevestigt dat ook bij de uitleg van commerciŽle contracten, waarin tevens een 'entire agreement clause' is opgenomen, de Haviltex-maatstaf het uitgangspunt is.
TijdschriftartikelHoge Raad, 05-04-2013, 11/05299 (met noot)
F.J. Vonck
TBR 2013/119, p. 804-810
Uitleg commerciŽle overeenkomst. Werking van entire agreement clauses.
TijdschriftartikelDe gevolgen voor de uitleg van huurovereenkomsten na Lundiform/Mexx
M. van Schoonhoven-Sloot, P.L.E.R. Keppenne
TvHB 2014, 1, p. 23
De vraag die in dit artikel centraal staat is in hoeverre Lundiform/Mexx zijn doorwerking vindt in het huurrecht. Daarbij zullen zowel de standaardisering van huurovereenkomsten, de positie van de huurder, als een praktische blik op de toepassing van de maatstaf in lagere rechtspraak worden besproken.
TijdschriftartikelDe entire agreement clause naar Amerikaans en Nederlands recht: afbakening, geen uitleg
J.W.A. Dousi
Contracteren 2013-4, p. 126
In het Lundiform-arrest heeft de Hoge Raad geoordeeld dat een entire agreement clause op zichzelf geen uitlegbepaling is en dat een dergelijke bepaling in een overeenkomst als zodanig dan ook niet verhindert dat extrinsiek bewijs gebruikt kan worden om deze overeenkomst uit te leggen. Deze bijdrage schetst in enkele grote lijnen de Amerikaans-rechtelijk achtergrond van de entire agreement clause. De auteur wijst bovendien op het belangrijke onderscheid tussen uitleg en afbakening van overeenkomsten. Het vaststellen van de inhoud van een overeenkomst moet geschieden door enerzijds afbakening van welke afspraken de contractuele relatie tussen partijen beheersen en anderzijds wat deze afgebakende afspraken betekenen. De entire agreement clause speelt in beginsel alleen een rol in de afbakeningsfase.
TijdschriftartikelUitleg van overeenkomsten sinds Lundiform/Mexx
S. Bakker
ORP 2017, art. 167
Deze bijdrage beoogt een overzicht te geven van de tien belangrijkste, op privaatrechtelijk terrein door de Hoge Raad gewezen uitspraken over contractsuitleg sinds het in 2013 gewezen, belangrijke arrest Lundiform/Mexx. Het gegeven overzicht maakt duidelijk dat Lundiform/Mexx geen eendagsvlieg is gebleken: waar dit zinvol en mogelijk was, heeft de Hoge Raad ook in nadien gewezen arresten duidelijk gemaakt dat het ook in commerciŽle contractsrelaties onverkort aankomt op de redelijke verwachtingen van partijen over en weer.
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2007:AZ3178 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2007:BA4909 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2013:BY8101 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2011:BT6532
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2014:260 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2015:3303 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2016:2821 ★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:CRVB:2014:1757 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:749 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:1146 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:CRVB:2017:58 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2016:3094 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2013:BY8101 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2017:3961 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2017:3025 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2017:1496 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:1334 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2016:2154 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2016:10382 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2014:1825 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:670
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:1189
Gerelateerd ECLI:NL:CRVB:2018:286
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:185
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:77
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2017:2451
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2017:1463
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2017:6581
Gerelateerd ECLI:NL:RBOBR:2016:3387
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:1322
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2016:3367
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2016:7935
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2015:1976
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2015:985
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:4350
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2014:529
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2014:1891
Gerelateerd ECLI:NL:RBOBR:2013:6455
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2013:1380
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2011:BT6532
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2018:6016
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2018:10554
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:1060
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:1030
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2018:3872
Gerelateerd ECLI:NL:CRVB:2018:284
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2017:1107
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:1086
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:993
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:186
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:48
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2017:2460
Gerelateerd ECLI:NL:RBNHO:2016:1762
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:1167
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:1001
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:197
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:56
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2016:5305
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2016:48
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2015:398
Gerelateerd ECLI:NL:RBNNE:2015:2768
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2015:2666
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:3247
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2014:6603
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2014:421
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2014:185
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2014:17
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2014:2148
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2014:177
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2013:CA0046
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2013:1834
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2013:1236
Gerelateerd ECLI:NL:RBZWB:2019:2062
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2019:7871
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2019:1945
Gerelateerd ECLI:NL:RBOBR:2019:4456
Gerelateerd ECLI:NL:RBOBR:2019:1416
Gerelateerd ECLI:NL:RBNNE:2019:2320
Gerelateerd ECLI:NL:RBNHO:2019:3129
Gerelateerd ECLI:NL:RBMNE:2019:3056
Gerelateerd ECLI:NL:RBGEL:2019:1395
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2019:8073
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2019:2591
Gerelateerd ECLI:NL:RBAMS:2019:4244
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:1034
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2019:2537
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2019:1518
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2019:2833
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2019:1682
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2019:5995
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2019:4588
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2019:4152
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2019:1038
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2019:811
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2019:323
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2019:2676
Gerelateerd ECLI:NL:CRVB:2019:2
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2018:9233
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2018:8060
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2018:6545
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2018:2913
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2018:1150
Gerelateerd ECLI:NL:RBOVE:2018:2476
Gerelateerd ECLI:NL:RBOVE:2018:1753
Gerelateerd ECLI:NL:RBGEL:2018:4949
Gerelateerd ECLI:NL:RBGEL:2018:3056
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2018:13748
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2018:11276
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2018:4422
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2018:3464
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2018:3285
Gerelateerd ECLI:NL:RBAMS:2018:7443
Gerelateerd ECLI:NL:RBAMS:2018:3850
Gerelateerd ECLI:NL:RBAMS:2018:3405
Gerelateerd ECLI:NL:RBAMS:2018:2948
Gerelateerd ECLI:NL:RBAMS:2018:796
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:1172
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2018:828
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2018:3417
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2018:2882
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2018:2414
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2018:2413
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2018:1089
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2018:9220
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2018:2101
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2017:2941
Gerelateerd ECLI:NL:RBOVE:2017:3364
Gerelateerd ECLI:NL:RBOVE:2017:1650
Gerelateerd ECLI:NL:RBOVE:2017:1546
Gerelateerd ECLI:NL:RBNNE:2017:4921
Gerelateerd ECLI:NL:RBNNE:2017:4356
Gerelateerd ECLI:NL:RBNNE:2017:1498
Gerelateerd ECLI:NL:RBNHO:2017:3984
Gerelateerd ECLI:NL:RBGEL:2017:6603
Gerelateerd ECLI:NL:RBGEL:2017:4157
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2017:4839
Gerelateerd ECLI:NL:RBAMS:2017:5216
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2017:4790
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2017:1897
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2017:1551
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2017:3415
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2017:2890
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2017:1651
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2017:9979
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2016:6137
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2016:5091
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2016:2761
Gerelateerd ECLI:NL:RBOVE:2016:3789
Gerelateerd ECLI:NL:RBOVE:2016:59
Gerelateerd ECLI:NL:RBNNE:2016:5473
Gerelateerd ECLI:NL:RBMNE:2016:5321
Gerelateerd ECLI:NL:RBMNE:2016:4013
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2016:15834
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2016:11875
Gerelateerd ECLI:NL:OGEAA:2016:658
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2016:1425
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2016:197
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2016:4133
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2016:3878
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2016:2829
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2016:1175
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2016:1026
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2016:341
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2016:8365
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2016:8167
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2016:5482
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2016:893
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2016:621
Gerelateerd ECLI:NL:CRVB:2016:4968
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2015:8708
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2015:7668
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2015:6013
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2015:5067
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2015:5060
Gerelateerd ECLI:NL:RBOVE:2015:5760
Gerelateerd ECLI:NL:RBNNE:2015:4956
Gerelateerd ECLI:NL:RBNHO:2015:12008
Gerelateerd ECLI:NL:RBGEL:2015:7002
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2015:8878
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2015:5593
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2015:3324
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:4342
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:3308
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:2019
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:1890
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:1858
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:913
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:853
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:333
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2015:1191
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2015:9987
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2015:7771
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2015:2356
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2015:2351
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2015:1153
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2014:9920
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2014:9018
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2014:8661
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2014:7080
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2014:6030
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2014:6021
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2014:5312
Gerelateerd ECLI:NL:RBOVE:2014:5258
Gerelateerd ECLI:NL:RBOVE:2014:3475
Gerelateerd ECLI:NL:RBNNE:2014:2704
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2014:11334
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2014:289
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2014:1685
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2014:4
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2013:6263
Gerelateerd ECLI:NL:RBOVE:2013:2193
Gerelateerd ECLI:NL:RBAMS:2013:5104
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2013:6078
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2013:CA0777
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2013:5987
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2013:4706