Hoge Raad, 31-10-2014 / 13/04367


ECLIECLI:NL:HR:2014:3076
Datum31-10-2014
InhoudsindicatieProcesrecht. Recht op mondelinge behandeling, art. 134 Rv en art. 6 EVRM. Belang dat uitspraak wordt gewezen door rechter(s) ten overstaan van wie de mondelinge behandeling plaatsvond. Procedure bij vervanging van rechter(s) na mondelinge behandeling: kennisgeving door gerecht; mogelijkheid nadere mondelinge behandeling te verzoeken; motiveringsplicht rechter bij afwijzing van dat verzoek; belang van opgemaakt proces-verbaal. HR komt in zoverre terug van HR 25 september 1941, NJ 1942/227, HR 5 april 1963, NJ 1963/338 en HR 9 november 1990, ECLI:NL:HR:1990:AC1103, NJ 1991/26. Overgangsmaatregel. Gevolgen voor onteigeningszaken (HR 11 maart 1964, NJ 1964/182).
Recht.nl artikelVervanging van rechter na mondelinge behandeling: nadere mondelinge behandeling (05-11-2014)
De Hoge Raad heeft een belangrijke uitspraak gedaan over het recht op een mondelinge behandeling in civiele zaken. Uit het (onteigenings)arrest blijkt dat het recht op een mondelinge behandeling van een zaak zo ver gaat dat partijen recht hebben op een uitspraak die wordt gewezen door de rechter(s) die bij de mondelinge behandeling aanwezig waren.
> Bij vervanging van rechter na mondelinge behandeling kunnen partijen om nadere mondelinge behandeling verzoeken (Ruben Wiegerink, Cassatieblog.nl)
> Recht op een uitspraak door rechters die bij behandeling ter zitting aanwezig waren (Hanna Zeilmaker, Dirkzwager)
> Wijziging van rechterlijk college na mondelinge behandeling: zaak (gedeeltelijk) opnieuw (Egbert de Groot, AKD)
> Beïnvloeding van de rechter (Michiel van Haastert, Nysingh)
Recht.nl artikelEnkelvoudig behandelen, meervoudig beslissen? (01-04-2018)
In Van Dun c.s./Staat en Muetstege/Amsterdam heeft de Hoge Raad een stelsel ontwikkeld voor de rechterswisseling na een mondelinge behandeling. Dit stelsel berust op de regel dat een rechterlijke beslissing die mede wordt genomen op de grondslag van een voorafgaande mondelinge behandeling, behoudens bijzondere omstandigheden, behoort te worden gegeven door de rechter(s) ten overstaan van wie die mondelinge behandeling heeft plaatsgevonden. Met twee beschikkingen van de Hoge Raad zijn er regels bijgekomen.
> Enkelvoudig behandelen, meervoudig beslissen? (Jurriaan de Haan, NVvR.org)
TijdschriftartikelHoge Raad 31-10-2014
NJB 2014/2012
Mondelinge behandeling. Vervanging van een rechter. HR: Voor civiele procedures in het algemeen geldt voortaan het volgende. Indien tussen de mondelinge behandeling (daaronder begrepen een comparitie van partijen of pleidooi in dagvaardingszaken) en de daaropvolgende uitspraak vervanging van een of meer rechters noodzakelijk blijkt, dienen partijen, alsmede – in verzoekschriftprocedures – de belanghebbenden, daarover voorafgaand aan die uitspraak te worden ingelicht, onder opgave van de reden(en) voor de vervanging en de beoogde uitspraakdatum. Elk van de bij de mondelinge behandeling verschenen partijen en belanghebbenden zal in dat geval een nadere mondelinge behandeling mogen verzoeken ten overstaan van de rechter(s) door wie de uitspraak zal worden gewezen. Dit verzoek mag in geen geval worden afgewezen indien niet een proces-verbaal van de eerdere mondelinge behandeling is opgemaakt en uiterlijk tegelijk met de hiervoor bedoelde mededeling aan partijen en belanghebbenden ter beschikking is gesteld. Is van die mondelinge behandeling wel (tijdig) een proces-verbaal opgemaakt en aan partijen en belanghebbenden ter beschikking gesteld, dan kan de rechter het verzoek afwijzen in het belang van een voortvarende procesvoering. Hij dient in dat geval in de uitspraak te motiveren waarom dit belang in de gegeven omstandigheden zwaarder weegt dan het belang van verzoeker om zijn standpunt te mogen uiteenzetten ten overstaan van de rechter(s) die over de zaak zal (zullen) oordelen.
TijdschriftartikelHoge Raad 31-10-2014
RvdW 2014/1205
Recht op mondelinge behandeling; fundamenteel beginsel procesrecht; art. 134 Rv en art. 6 EVRM; procedure bij vervanging van rechter(s) na mondelinge behandeling; HR komt terug van eerdere rechtspraak. Recht op pleidooi in onteigeningszaken. Overgangsmaatregel; ‘prospective ruling’; geen overgangsmaatregel voor onteigeningszaken.
TijdschriftartikelHoge Raad 31-10-2014 (met noot)
N. de Boer
JIN 2014/225
Recht op mondelinge behandeling
TijdschriftartikelHoge Raad 31-10-2014
Prg. 2015/8
Procesrecht. Is sprake van eerlijk proces, indien een rechter na pleidooi is vervangen, terwijl dit pas bij eindvonnis aan partijen is medegedeeld en proces-verbaal zitting niet beschikbaar was? Nee, het is fundamenteel rechtsbeginsel dat standpunten uiteen worden gezet ten overstaan van rechter die beslissing neemt.
TijdschriftartikelHoge Raad 31-10-2014 (met noot)
W.D.H. Asser
NJ 2015/181
Recht op mondelinge behandeling; fundamenteel beginsel procesrecht; art. 134 Rv en art. 6 EVRM; procedure bij vervanging van rechter(s) na mondelinge behandeling; HR komt terug van eerdere rechtspraak. Recht op pleidooi in onteigeningszaken. Overgangsmaatregel; ‘prospective ruling’; geen overgangsmaatregel voor onteigeningszaken.
TijdschriftartikelHoge Raad 31-10-2014 (met noot)
G. van Rijssen
JBPr 2015/18
Onmiddellijkheidsbeginsel, Wisseling van rechter
TijdschriftartikelPersonele eenheid van behandeling en uitspraak. Over HR 31 oktober 2014 (ECLI:NL:HR:2014:3076)
M.R.T. Pauwels, J.P. de Haan
TCR 2016-1, p. 1
Deze bijdrage analyseert het arrest HR 31 oktober 2014, ECLI:NL:HR:2014:3076. Dit arrest bevat de regel dat er personele eenheid van behandeling en uitspraak behoort te zijn, en geeft een stappenplan voor het geval na de mondelinge behandeling vervanging van de behandelend rechter noodzakelijk is. De auteurs concluderen dat het om een belangwekkend arrest gaat, niet alleen wegens het grote praktische belang voor de praktijk, maar ook omdat – op het niveau van procesrechtelijke beginselen – het belang van het procesrechtelijke beginsel van een recht op een mondelinge behandeling wordt onderstreept. De auteurs concluderen verder dat bij nadere beschouwing het arrest nog verscheidene vragen oproept, zoals welke soorten mondelinge behandelingen onder het arrest vallen, wanneer het stelsel van de Hoge Raad uitgewerkt is en wanneer tussentijdse vervanging van een rechter geoorloofd is. Ook de door de Hoge Raad gegeven regel van overgangsrecht wordt aan een beschouwing onderworpen.
TijdschriftartikelHoge Raad 31-10-2014 (met noot)
E.W.J. de Groot
BR 2014/139
Wijziging samenstelling rechtbank na mondelinge behandeling
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2014:496
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2017:3264 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2016:662 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2017:3259 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2018:976 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2018:604 ★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2019:271 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:292 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2016:5171 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2019:567 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2017:5806 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2017:4807 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2017:1031 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2016:5372 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2019:569 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:461 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2017:1266 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2019:571 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:164 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2018:1026 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:468 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:857 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:670
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2019:1202
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:1510
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:1154
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:751
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:701
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:410
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:260
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2016:7320
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2016:1139
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:856
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2016:4989
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2016:2418
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2015:10117
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:626
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:576
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:474
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:265
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:236
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:235
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:234
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:112
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2019:1280
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2019:1242
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:1271
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:523
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:156
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2018:3967
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2018:247
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2018:245
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:1172
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:1093
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:1092
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2017:1582
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2017:1467
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2017:2266
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2016:2678
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:932
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:162
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:75
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2016:5199
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2016:4599
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2016:6446
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2015:2483
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2015:2093
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:4426
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:3668
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2014:496
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2019:7478
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:1137
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2019:410
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2019:1296
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2018:10933
Gerelateerd ECLI:NL:OGEAM:2018:41
Gerelateerd ECLI:NL:OGEAC:2018:130
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2018:2895
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2018:2798
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2018:1092
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2017:1087
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2017:7101
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2017:10205
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2016:7226
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2016:1693
Gerelateerd ECLI:NL:RBMNE:2016:5847
Gerelateerd ECLI:NL:RBMNE:2016:808
Gerelateerd ECLI:NL:RBMNE:2016:806
Gerelateerd ECLI:NL:RBGEL:2016:5205
Gerelateerd ECLI:NL:RBGEL:2016:4941
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2016:39
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2016:2228
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2016:10339
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2016:3059
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2016:225
Gerelateerd ECLI:NL:RBOVE:2015:1506
Gerelateerd ECLI:NL:RBOBR:2015:3055
Gerelateerd ECLI:NL:RBAMS:2015:6833
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:4334
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:2764
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:561