Hoge Raad, 22-12-2015 / 14/01680


ECLIECLI:NL:HR:2015:3608
Datum22-12-2015
InhoudsindicatieSalduz. HR scherpt de regels betreffende het recht op rechtsbijstand aan: verdachte heeft recht op bijstand van een raadsman tijdens zijn eerste verhoor, alsmede de daarop volgende verhoren door de politie, behoudens bij het bestaan van dwingende redenen om dat recht te beperken. HR gaat in op de rechtsgevolgen van het niet naleven van deze regel en gaat ervan uit dat m.i.v. 1 maart 2016 toepassing zal worden gegeven aan de regel dat een verdachte recht heeft op rechtsbijstand tijdens zijn verhoor door de politie.-
Recht.nl artikelRecht op advocaat bij politieverhoor per 1 maart 2016 (22-12-2015)
Verdachten hebben vanaf 1 maart 2016 recht op een advocaat tijdens politieverhoren. Dat heeft de Hoge Raad geoordeeld. Een verdachte moet voorafgaand aan het verhoor worden gewezen op dit recht. Als de verdachte niet duidelijk afstand doet van het recht op rechtsbijstand, moet er bij ieder verhoor een advocaat aanwezig zijn.
> Recht op advocaat bij politieverhoor vanaf 1 maart (Rechtspraak.nl)
> Recht op advocaat tijdens politieverhoor vanaf 1 maart 2016 (Erik Luijendijk, AD advocaten)
> Hoge Raad scherpt de Salduz-norm aan (De Koning Vergouwen)
TijdschriftartikelHoge Raad 22-12-2015
NJB 2016/153
Verhoorbijstandrecht: recht voor de verdachte om zich tijdens zijn verhoor door de politie te laten bijstaan door een raadsman. Omwille van de rechtszekerheid en om een prejudiciŽle procedure bij het HvJ EU te voorkomen, scherpt de Hoge Raad de regels aan uit HR 1 april 2014, ECLI:NL:HR:2014:770, NJ 2014/268. Voortaan gaat de Hoge Raad ervan uit dat een aangehouden verdachte het verhoorbijstandrecht heeft, behoudens bij het bestaan van dwingende redenen om dat recht te beperken. De verdachte kan uitdrukkelijk dan wel stilzwijgend doch in elk geval ondubbelzinnig afstand doen van dat recht. Dit brengt mee dat hij vůůr de aanvang van het verhoor dient te worden gewezen op zijn recht op bijstand van een raadsman. Opmerking verdient hierbij dat het recht op zulke bijstand niet alleen betrekking heeft op het eerste verhoor, maar ook op daarop volgende verhoren. Met het oog op art. 359a Sv gaat de Hoge Raad ervan uit dat met ingang van 1 maart 2016 toepassing zal worden gegeven aan het verhoorbijstandrecht. Zolang de EU Richtlijn inzake toegang tot een advocaat in strafprocedures (2013/48/EU) nog niet in Nederland is geÔmplementeerd dan wel de implementatietermijn van die Richtlijn nog niet is verstreken (op 27 november 2016), behoeft het rechtsgevolg van schending van het verhoorbijstandrecht niet noodzakelijkerwijs te bestaan in bewijsuitsluiting van een eventueel bij schending van het recht door de verdachte afgelegde verklaring.
TijdschriftartikelHoge Raad 22-12-2015 (met noot)
A.H. Klip
NJ 2016/52
Nieuwe Salduz-jurisprudentie HR van kracht m.i.v. 1 maart 2016.
TijdschriftartikelHoge Raad 22-12-2015
RvdW 2016/155
Nieuwe Salduz-jurisprudentie HR van kracht m.i.v. 1 maart 2016.
TijdschriftartikelRaadsman bij het politieverhoor: de kogel is door de kerk
G.P.M.F. Mols
NBSTRAF 2016/1
Op de vooravond van Kerst 2015 heeft de Hoge Raad een belangrijke uitspraak gedaan over de raadsman bij het politieverhoor, een onderwerp dat de praktische en wetenschappelijke gemoederen al geruime tijd bezighoudt.
TijdschriftartikelHoge Raad 22-12-2015
NBSTRAF 2016/22
Rechtsbijstand advocaat tijdens verhoor.
TijdschriftartikelHoge Raad 22-12-2015
JIN 2016/40
Aanscherping regels recht op rechtsbijstand.
TijdschriftartikelHet decemberarrest over de verhoorbijstand - Enkele opmerkingen van OM-zijde
G.C. Haverkate
NJB 2016/555
Door het arrest van de Hoge Raad over de verhoorbijstand is er op de praktische realisatie van het recht op verhoorbijstand een (tijds)druk komen te rusten die vermoedelijk zeker in het begin tot rimpelingen zal leiden. Het College van Procureurs-Generaal zette in een beleidsbrief uiteen hoe toepassing zal worden gegeven aan de regel Ďdat een aangehouden verdachte het recht heeft op bijstand van een raadsman tijdens zijn verhoor door de politie (Ö).í Het Openbaar Ministerie beoogt met zijn bijdrage aan de implementatie van de verhoorbijstand de ontwikkeling Ďvan een waardevolle praktijk die recht doet aan evidente belangen van waarheidsvinding en een eerlijk procesí.
TijdschriftartikelPost-Salduz: prejudiciŽle vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie over het EVRM?
C.W.A. Timmermans
RM Themis 2017-5, p. 239
Kan een nationale rechter uit een EU-lidstaat ingevolge artikel 267 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) prejudiciŽle vragen stellen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie over de uitlegging van het EVRM? Die vraag komt aan de orde in de post-Salduz-rechtspraak van de Hoge Raad en wel in het belangrijke arrest van 22 december 2015 inzake de aanscherping van de regels betreffende het recht op rechtsbijstand. In dit artikel bespreekt Timmermans als oud-rechter Hof van Justitie van de Europese Unie de kwestie.
TijdschriftartikelVertrouwen is goed, controle is beter
A.H.T. de Haas, M.‹. ÷zsŁren
JutD 2019/40
Gezien het belang van processen verbaal (pv) in een strafzaak mogen daar zware eisen aan worden gesteld. Voor een deel zijn deze eisen vastgelegd in wet -en regelgeving. Zo is in artikel 152 lid 1 Wetboek van Strafvordering (Sv) vastgesteld dat de opsporingsambtenaar ten spoedigste een pv opmaakt van het door hem opgespoorde strafbare feit. Artikel 153 lid 1 Sv bepaalt o.a. dat het pv ambtsedig wordt opgemaakt. Hiermee wordt voor de strafrechter in feite (extra) bewijskracht gefaciliteerd. Is dat zonder meer terecht? Deze vraag is niet met ja of nee te beantwoorden.
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2004:AM2533 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2009:BH3079 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:EU:C:2013:105 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2014:770 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2015:1996 ★★
Gerelateerd ECLI:EU:C:2012:233
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2017:1233 ★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2016:2018 ★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2016:2019 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2017:968 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2016:407 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2015:1996 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:28 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2016:2068 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2019:341 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:1542 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:96 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:88
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2018:2056
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:376
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:303
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:175
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:70
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:69
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:1127
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:1083
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:1012
Gerelateerd ECLI:NL:RBNNE:2017:37
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:1590
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:1544
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:1497
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:1367
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:1310
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:1309
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:1262
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:594
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:316
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:94
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:92
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2017:2430
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2017:2429
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:736
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:677
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:652
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:99
Gerelateerd ECLI:NL:RBZWB:2019:3187
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2019:1274
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2018:5711
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2018:538
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2018:537
Gerelateerd ECLI:NL:RBNNE:2017:2949
Gerelateerd ECLI:NL:RBAMS:2017:3354
Gerelateerd ECLI:NL:OGEAM:2017:76
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2017:5120
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2017:957
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2017:956
Gerelateerd ECLI:NL:RBMNE:2016:440
Gerelateerd ECLI:NL:RBGEL:2016:1143
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2016:11981
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2016:3367
Gerelateerd ECLI:NL:RBAMS:2016:7126
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2016:2302