Hoge Raad, 07-10-2016 / 15/03323


ECLIECLI:NL:HR:2016:2285
Datum07-10-2016
InhoudsindicatieRechtspersonenrecht. Vereenzelviging. Onttrekking vermogen aan verhaal. Misbruik of profiteren van identiteitsverschil. Ongerechtvaardigde verrijking door onttrekking. Toerekening gedragingen en kennis van degene die de zeggenschap heeft in de rechtspersoon.
Recht.nl artikelKan fraudeur zich verschuilen achter rechtspersoon? (15-10-2016)
De Hoge Raad houdt bij evidente fraude en verhaalsfrustratie vast aan strikte maatstaf dat doorbraak van aansprakelijkheid op grond van vereenzelviging alleen in uitzonderlijke gevallen mogelijk is. Kan een fraudeur zich nu verschuilen achter een rechtspersoon?
> Hoge Raad past vereenzelviging strikt toe: kan fraudeur zich verschuilen achter rechtspersoon? (Kennedy Van der Laan)
> Crediteursbenadeling door afgezonderd vermogen in een Stichting Particulier Fonds (Kasper Jansen, Cassatieblog.nl)
> Vereenzelviging en profiteren van identiteitsverschil (Van Benthem & Keulen)
> Vereenzelviging slechts onder uitzonderlijke omstandigheden (Onno Hennis, AMS Advocaten)
> Vereenzelviging (Via Juridica)
TijdschriftartikelHoge Raad 07-10-2016
NJB 2016/1893
Sint Maarten. Sint Maarten kent als rechtsvorm de ‘stichting particulier fonds’. Een werknemer laat in 2005 een door hem gekochte villa leveren aan een stichting particulier fonds. In 2011 wordt hij ontslagen wegens fraude op het werk. Kan de werkgever de stichting particulier fonds aanspreken voor de schade? Hoge Raad: 1. Vereenzelviging. Het oordeel van het hof dat vereenzelviging van de werknemer en de stichting particulier fonds te ver gaat, geeft geen blijk van een onjuiste rechtsopvatting en is niet onbegrijpelijk. 2. Misbruik van identiteitsverschil. Het oordeel van het hof dat van onrechtmatig profiteren van het identiteitsverschil geen sprake is, is onbegrijpelijk. 3. Onrechtmatig handelen door een rechtspersoon. Indien de werknemer de volledige zeggenschap over de stichting particulier fonds had en haar ‘ultimate beneficiary’ is, kan zijn onrechtmatig handelen in beginsel aan de stichting particulier fonds worden toegerekend als eigen onrechtmatig handelen. 4. Onrechtmatig profiteren van fraude. De werkgever heeft gesteld dat de stichting particulier fonds welbewust ten koste van de werkgever heeft geprofiteerd van de door de werknemer gepleegde fraude. Het hof had moeten onderzoeken of de inbreng en het beheer van de villa op die grond onrechtmatig zijn geweest jegens de werkgever. 5. Ongerechtvaardigde verrijking. De omstandigheid dat de verrijking van een rechtspersoon haar oorzaak vindt in een handelwijze die valt binnen de grenzen van de doelomschrijving van die rechtspersoon, welke doelomschrijving op zichzelf niet verboden, onbehoorlijk of ongebruikelijk is, is niet onverenigbaar met het oordeel dat die verrijking ongerechtvaardigd is.
TijdschriftartikelHoge Raad 07-10-2016
RvdW 2016/1033
Caribische zaak (Sint Maarten). Stichting particulier fonds als bedoeld in art. 2:50, 50a BWSM; onttrekking vermogensbestanddeel (villa) aan verhaal door onderbrenging in stichting particulier fonds. Vereenzelviging?; Rainbow-arrest (HR 13 oktober 2000, NJ 2000/698). Onrechtmatig profiteren van identiteitsverschil? Toerekening onrechtmatig handelen/nalaten natuurlijk persoon als eigen onrechtmatig handelen rechtspersoon?; maatstaf. Ongerechtvaardigde verrijking?
TijdschriftartikelHoge Raad 07-10-2016
RN 2016/105
Vereenzelviging. Is sprake van vereenzelviging dan wel ontoelaatbaar misbruik van identiteitsverschil?
TijdschriftartikelHoge Raad 07-10-2016 (met noot)
G.J. de Bock
JIN 2016/225
Vereenzelviging, Onrechtmatige daad, Verhaalsfrustratie, Misbruik van identiteitsverschil, Toerekening van kennis
TijdschriftartikelHoge Raad 07-10-2016 (met noot)
S.M. Bartman
Ondernemingsrecht 2017/7
Cassatie als getal
TijdschriftartikelHoge Raad 07-10-2016 (met noot)
B.M. Katan
JOR 2016/325
Misbruik van identiteitsverschil, Vereenzelviging, Maatstaf van HR 13 oktober 2000, «JOR» 2000/238, m.nt. De Witt Wijnen (Rainbow), ’s Hofs oordeel dat verhaal van schade door fraude i.c. te ver gaat, geeft geen blijk van onjuiste rechtsopvatting en is niet onbegrijpelijk, Toerekening van gedragingen van degene die volledige zeggenschap heeft in rechtspersoon, Inbreng valt binnen doelomschrijving rechtspersoon, Of er desalniettemin sprake is van ongerechtvaardigde verrijking moet worden onderzocht, Terugverwijzing
TijdschriftartikelHoge Raad 07-10-2016
RO 2017/1
Vereenzelviging. Misbruik van identiteitsverschil. Ongerechtvaardigde verrijking. Onder welke omstandigheden is vereenzelviging van rechtssubjecten de meest gerede vorm van redres?
TijdschriftartikelDe Hoge Raad en vereenzelviging bij vermogensafscherming: Rainbow revisited
J. Elbers
WPNR 2017, afl. 7136
In de procedure die ten grondslag ligt aan HR 7 oktober 2016, ECLI:NL:HR:2016:2285, is in geschil onder meer of een (gestelde) crediteur van X, de uiteindelijk belanghebbende bij een SPF, zich terecht beroept op: vereenzelviging van deze SPF met X; en (onrechtmatig) misbruik van het identiteitsverschil tussen deze SPF en X. In deze bijdrage bespreekt auteur onder meer het arrest van de Hoge Raad. Eerst gaat hij nader in op de twee rechtsvragen. Daarna staat hij achtereenvolgens stil bij de feiten en omstandigheden van de zaak, het oordeel van het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba, de conclusie van A-G Hartlief en het antwoord van de Hoge Raad op de twee rechtsvragen. Vervolgens komt zijn beschouwing van het arrest van de Hoge Raad aan de orde. Hij beëindigt deze bijdrage met een conclusie.
TijdschriftartikelHoge Raad 07-10-2016
RAV 2017/5
Fraude. Frustratie van verhaal. Doorbraak van aansprakelijkheid. Maatstaf. Vereenzelviging. Misbruik van identiteitsverschil. Onrechtmatig profiteren van onrechtmatig handelen. Ongerechtvaardigde verrijking. Kan een fraudeur zich verschuilen achter een door hem opgerichte rechtspersoon waarin hij zijn vermogen heeft ondergebracht?
TijdschriftartikelKan fraudeur verhaal voorkomen door vermogen in een stichting onder te brengen? HR houdt de poot stijf met betrekking tot vereenzelviging
M.C. Brzezinski
JBN 2017/42
De Hoge Raad bevestigt dat vereenzelviging van (rechts)personen slechts in uitzonderlijke gevallen wordt aangenomen. Dit sluit een onrechtmatige daad uit hoofde van misbruik van identiteitsverschil niet uit. Het oordeel van het hof dat hiervan geen sprake is, is gelet op de feiten onbegrijpelijk. Ook had het hof moeten onderzoeken of een op zichzelf toelaatbare handeling mogelijk toch als onrechtmatig profiteren van fraude en/of ongerechtvaardigde verrijking kan worden aangemerkt.
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2000:AA7480 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2005:AT6018 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:521
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:657
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:521
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:267
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2019:2112
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2019:2109
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2019:1151
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:1354
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:259
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:205
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2017:4979
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:1223
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2017:1017
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2016:8770
Gerelateerd ECLI:NL:RBMNE:2019:711
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:499
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2019:1825
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2019:4587
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2019:2404
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2019:1284
Gerelateerd ECLI:NL:RBNNE:2018:3210
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2018:2375
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2018:3070
Gerelateerd ECLI:NL:RBOVE:2017:1976
Gerelateerd ECLI:NL:OGHACMB:2017:146
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2017:3722