Parket bij de Hoge Raad, 25-06-2013 / 12/04575


ECLIECLI:NL:PHR:2013:608
Datum25-06-2013
InhoudsindicatieToepassing art. 15e (vanaf 2007: 12a) Wet Vpb: verval van een herinvesteringreserve (HIR) bij wijziging van het belang in het HIR-lichaam. Treft die bepaling ook gevallen waarin: (i) geherinvesteerd wordt vóór de belangwijziging (voorafoplossing), (ii) pas vervreemd wordt ná de belangwijziging (achterafoplossing) of (iii) vervreemding, belangwijziging en herinvestering zich in één boekjaar afspelen (alles-in-één-jaar-oplossing)? Feiten: De belanghebbende heeft in 2006 onroerend goed vervreemd en de boekwinst in een HIR gereserveerd. Nog in 2006 hebben vervolgens de volgende (rechts)handelingen plaats gevonden: (i) aan de belanghebbende werd een kantoorpand overgedragen, (ii) de aandelen in de belanghebbende werden aan [G] overgedragen, en (iii) de belanghebbende werd gevoegd in een fiscale eenheid met [G]. In geschil is of de belanghebbende beroep op de ruilarresten toekomt en zoneen, of de HIR op de voet van art. 15e Wet Vpb in 2006 tot de fiscale winst gerekend moet worden. De Rechtbank en het Gerechtshof achtten de ruilarresten niet van toepassing wegens ontbreken van het vereiste vervangingsvoornemen. Zij achtten voorts art. 15e Wet Vpb van toepassing wegens de directe samenhang tussen de reservering, de herinvestering en de aandelenoverdracht, waardoor materieel de HIR door de nieuwe aandeelhouder is benut. Naar zijn strekking brengt art. 15e Wet Vpb dan mee dat de HIR vrijvalt in belanghebbendes fiscale winst. De belanghebbende stelt in cassatie (i) dat s Hofs oordeel dat geen vervangingsvoornemen aanwezig zou zijn, niet begrijpelijk gemotiveerd is en (ii) dat het Hof ten onrechte voorbij gegaan is aan de duidelijke tekst van art. 15e Wet Vpb. A-G Wattel concludeert dat het gaat om een speciale anti-misbruikbepaling tegen doorschuiving van stille reserves die buiten verdenking zou staan als het belang in de belanghebbende niet zou zijn gewijzigd of als zij niet voornamelijk beleggingsvermogen zou hebben aangehouden. De bepaling treft volgens haar duidelijke bewoordingen bepaalde situaties niet, waarop de medewetgever in zijn hoedanigheid van uitvoerder zelf heeft gewezen en waarop de wetgever door de literatuur duidelijk is gewezen. De wetgever heeft nagelaten de duidelijk beperkte tekst met zijn kennelijk ruimere bedoeling in overeenstemming te brengen, ook toen hij in 2005 wél de tekst aanscherpte om de verwante achterafoplossing te treffen. De bepaling is voorts tegen het advies van de Raad van State in ingevoerd, die naar thans lijkt terecht meende dat op het vlak van de feitenvaststelling en het bewijs gestreden moest worden. De A.-G. meent dat onder deze omstandigheden, mede op grond van de rechtszekerheid die belastingplichtigen geboden moet worden om hun zakelijke wandel te bepalen, deze antimisbruikbepaling volgens zijn duidelijke tekst moet worden uitgelegd. De arresten HR BNB 1984/130 en HR BNB 1993/211 (over verlieslichamen) waarnaar de Staatssecretaris verwijst, betroffen volgens de A-G andere gevallen, nu het daar ging om afstel en niet om uitstel van heffing, in die zaken geen sprake was van een tussentijdse onvolledige aanscherping ter zake van zeer nauw verwant ongewenst gedrag, en de tekst van de in die arresten bediscussieerde bepaling (art. 20(5) (oud) Wet Vpb) niet zo duidelijk een bepaalde volgorde van handelingen inhield als de tekst van art. 15e Wet Vpb 1969. Conclusie: cassatieberoep gegrond. Zelf afdoen.
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2009:BJ2006 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2012:BX6705 ★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2013:BY0548 ★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2008:BB5195 ★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2014:1181 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2013:BZ3314 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2008:BD6390 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:1997:AA2197 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHARN:2012:BY3249 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2013:CA1712 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2012:BY1982 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHARN:2012:BY8171 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2007:BA7731 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHARN:2012:BY8169 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2000:AA5540 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:RBAMS:2012:BZ0057 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:RBBRE:2011:BX1337
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2002:AE0460
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2014:1181 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:RBZWB:2014:1979