Parket bij de Hoge Raad, 25-06-2013 / 13/00280


ECLIECLI:NL:PHR:2013:609
Datum25-06-2013
InhoudsindicatieToepassing art. 12a (voorheen 15e) Wet Vpb: verval van een herinvesteringreserve (HIR) bij wijziging van het belang in het HIR-lichaam. Treft die bepaling ook gevallen waarin: (i) geherinvesteerd wordt vr de belangwijziging (voorafoplossing), (ii) pas vervreemd wordt n de belangwijziging (achterafoplossing) of (iii) vervreemding, belangwijziging en herinvestering zich in n boekjaar afspelen (alles-in-n-jaar-oplossing)? Feiten: De belanghebbende heeft binnen n boekjaar (2008) onroerend goed vervreemd en geherinvesteerd in ander onroerend goed, het laatste evenwel pas nadat het belang in haar was gewijzigd. In geschil is of de boekwinst op het onroerend goed op de voet van art. 12a Wet Vpb in 2008 tot de fiscale winst gerekend moest worden. De Rechtbank oordeelde dat niet de formele maar de materile overdracht van het uiteindelijke belang beslissend is en dat in casu het belang materieel al vr de herinvestering was overgegaan omdat uit de leveringsakte van de aandelen volgt dat het risico ter zake van de aandelen reeds vr de herinvestering was overgegaan. De HIR viel daardoor op grond van art. 12a Wet Vpb vrij, zodat op de herinvesteringen van 18 en 24 december 2008 niet enige HIR afgeboekt kon worden. Het Gerechtshof achtte art. 12a Wet Vpb niet van toepassing. Uit HR BNB 1980/234, HR BNB 1997/288 en HR BNB 2013/21 leidde hij af dat pas voor herinvestering gereserveerd wordt bij de afsluiting van het boekjaar waarin de vervreemdingswinst is behaald. Nu in casu op dat moment al geherinvesteerd was, is geen HIR gevormd zodat zij ook niet kon vrijvallen. Aan een beroep op fraus legis staat volgens het Hof in de weg dat doel en strekking van art. 12a Wet Vpb niet worden miskend indien de HIR in casu niet aan de winst wordt toegevoegd. De Staatssecretaris stelt in cassatie dat dat (i) ook bij herinvestering in hetzelfde boekjaar een HIR gevormd en afgeboekt wordt, zodat art. 12a Wet Vpb wel degelijk effect heeft; (ii) vast staat dat het belang gewijzigd is vr herinvestering, zodat de HIR ook op basis van de wettekst aan de winst toegevoegd moest worden; (iii) doel en strekking van art. 12a Wet Vpb zich verzetten tegen zijn niet-toepassing in casu, en (iv) het Hof verzuimd heeft om de (meer) subsidiaire stelling van de inspecteur voor het Hof te behandelen. A-G Wattel meent met de Staatssecretaris dat ook als binnen hetzelfde jaar zowel vervreemd als vervangen wordt - waardoor, aldus HR BNB 1997/288, vorming en opheffing van de vervangingsreserve samenvallen - de HIR minstens een Planck-moment gevormd is geweest alvorens meteen afgeboekt te worden op de vervanging f vrij te vallen, en dat in casu vast staat dat het belang in de belanghebbende gewijzigd is vr de herinvestering, zodat de vorming (en onmiddellijke afboeking of vrijval) van de HIR zich heeft voorgedaan n de belangwijziging, ofwel op het moment van de herinvestering, ofwel per boekjaarultimo. Hoewel vervreemding en vervanging in casu in hetzelfde (boek)jaar vallen, kan art. 12a(1)(b) Wet Vpb volgens de A-G dus naar zijn tekst toegepast worden, waardoor de HIR meteen bij vorming vrijvalt. Indien de Hoge Raad daar anders over denkt komt de klacht van de Staatssecretaris aan snee dat het Hof heeft verzuimd een relevante stelling van de Inspecteur te behandelen over de zogenoemde boekwaarde-eis. Ook dit middelonderdeel acht de A.-G. gegrond. Indien de Hoge Raad er aan toekomt, zou de zaak verwezen moeten worden omdat het Hof heeft zich niet uitgelaten over de waarde in het economische verkeer van het vervangende bedrijfsmiddel en de gevolgen daarvan voor de toepassing van de boekwaarde-eis. Daarom zou in dit scenario na vernietiging verwezen moeten worden voor feitelijk onderzoek. Conclusie: cassatieberoep gegrond; zelf afdoen.
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2009:BJ2006 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2012:BX6705 ★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2014:1092 ★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2013:BY0548 ★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2008:BB5195 ★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2013:BZ3314 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2008:BD6390 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:1997:AA2197 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHARN:2012:BY3249 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2013:CA1712 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2012:BY1982 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHARN:2012:BY8171 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2007:BA7731 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHARN:2012:BY8169 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2000:AA5540 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:RBAMS:2012:BZ0057 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2013:BY7672 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:RBARN:2011:BQ6530
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2014:1092 ★★★★