Parket bij de Hoge Raad, 28-02-2013 / 12/02872


ECLIECLI:NL:PHR:2013:BZ5793
Datum28-02-2013
InhoudsindicatieConclusie PG: A-G IJzerman heeft conclusie genomen naar aanleiding van het beroep in cassatie van belanghebbende tegen de uitspraak van het gerechtshof te 's-Gravenhage van 5 juni 2012, nr. BK-11/00462, LJN BY7069. In geschil is of het Hof, als belastingrechter, bevoegd is kennis te nemen van belanghebbendes hoger beroep inzake de dwangsombeschikking van de Inspecteur. De Inspecteur heeft aan belanghebbende bij beschikking niet de gevraagde dwangsom toegekend wegens niet tijdig beslissen op belanghebbendes verzoek (bezwaar) om (ambtshalve) vermindering van een aanslag inkomstenbelasting. Belanghebbende betoogt dat ten aanzien van de dwangsombeschikking de algemene bestuursrechter bevoegd is, zodat het Hof zich onbevoegd had moeten verklaren en had moeten doorzenden naar de algemene bestuursrechter. In hoger beroep is dat naar de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. Indien de belastingrechter bevoegd zou zijn, kan in deze fiscale procedure worden toegekomen aan de vraag of door de Inspecteur aan belanghebbende bij beschikking terecht geen dwangsom is toegekend. Indien echter de algemene bestuursrechter bevoegd is moet de zaak aan deze worden doorgezonden ter verdere beoordeling. Voorts heeft belanghebbende in cassatie verzocht om toekenning van proceskostenvergoeding in alle instanties. De Inspecteur heeft aan belanghebbende op 29 augustus 2007 een aanslag inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen over het jaar 2004 opgelegd. Belanghebbende heeft pas op 30 december 2009 schriftelijk bezwaar gemaakt tegen die aanslag. Bij brief van 12 februari 2010 heeft belanghebbende de Inspecteur in gebreke gesteld wegens het nog niet hebben gegeven van een beslissing op de brief van 30 december 2009. Daarbij heeft belanghebbende de Inspecteur erop gewezen dat indien deze brief niet binnen twee weken wordt afgehandeld, een dwangsom zal worden verbeurd. Bij uitspraak op bezwaar van 9 september 2010 heeft de Inspecteur het in de brief van 30 december 2009 gemaakte bezwaar tegen de aanslag niet-ontvankelijk verklaard wegens termijnoverschrijding. Belanghebbende heeft tegen die uitspraak op bezwaar geen beroep ingesteld. Op 19 oktober 2010 heeft de Inspecteur de aanslag ambtshalve verminderd. Bij beschikking van 18 november 2010 heeft de Inspecteur geweigerd aan belanghebbende een dwangsom toe te kennen. Het daartegen gemaakte bezwaar heeft de Inspecteur ongegrond verklaard, waarna belanghebbende in beroep is gekomen en nadien hoger beroep heeft ingesteld. De onderhavige procedure ziet dus niet op de hoogte van de aanslag, maar gaat over de dwangsombeschikking en daaraan verbonden processuele vragen. De A-G merkt over de wettelijke systematiek van de dwangsombeschikking het volgende op. Wanneer een bestuursorgaan, zoals een inspecteur, te laat is met het geven van een beschikking op aanvraag, zoals een uitspraak op bezwaar, kan het bestuursorgaan door de belanghebbende schriftelijk in gebreke te worden gesteld. Na verloop van twee weken kan het bestuursorgaan een dwangsom gaan verbeuren. Het bestuursorgaan stelt zelf de dwangsom bij beschikking vast; die beschikking kan, zoals in casu, ook inhouden de weigering een dwangsom toe te kennen. Tegen de dwangsombeschikking is vervolgens bezwaar en beroep mogelijk. Hier ligt voor of de belastingrechter buiten het kader van een lopende fiscale procedure over een belastingaanslag, bevoegd is te oordelen over een door een inspecteur gegeven dwangsombeschikking. In belastingzaken geldt het zogeheten gesloten stelsel van rechtsmiddelen. Ingevolge artikel 26 AWR kan tegen een ingevolge de belastingwet genomen besluit slechts beroep worden ingesteld indien het gaat om een belastingaanslag of een voor bezwaar vatbare beschikking. Volgens de A-G is de dwangsombeschikking geen zodanig besluit, zodat in beroep niet bevoegd is de belastingrechter, maar de algemene bestuursrechter. In de onderhavige fiscale procedure heeft noch de Rechtbank noch het Hof zich onbevoegd verklaard. Ten aanzien van de Rechtbank lijkt dit de A-G juist, omdat de Rechtbank ook kan oordelen als algemene bestuursrechter. Het Hof is echter geen algemene bestuursrechter, zodat het Hof zich volgens de A-G onbevoegd had moeten verklaren en de zaak had moeten doorzenden aan de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. Het eerste en vierde middel slagen. In het derde middel klaagt belanghebbende erover dat hem geen vergoeding van proceskosten is toegekend door Rechtbank en Hof. De A-G meent dat aan belanghebbende voor de procedure bij het Hof een proceskostenvergoeding zou moet worden toegekend. Redengevend acht de A-G dat onder de uitspraak van de Rechtbank als rechtsmiddelverwijzing ten onrechte is vermeld dat hoger beroep kan worden ingesteld bij het Hof. De eventuele toekenning van een proceskostenvergoeding voor de Rechtbankfase zou de A-G willen overlaten aan de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. Thans ten overvloede komt het de A-G inhoudelijk voor dat nu het bezwaar tegen de aanslag wegens (aanzienlijke) termijnoverschrijding niet-ontvankelijk is, hier sprake is van een geval van een kennelijk niet-ontvankelijk bezwaar terzake waarvan geen dwangsom verschuldigd is. Overigens acht de A-G het in het algemeen wel mogelijk dat een dwangsom ook een rol kan vervullen waar het gaat om aanvragen tot ambtshalve vermindering. De conclusie strekt ertoe dat het beroep in cassatie van belanghebbende gegrond dient te worden verklaard en doorzending moet volgen aan de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State ter behandeling van belanghebbendes hoger beroep.
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2013:1797 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:1995:AA3148 ★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2010:BL3600 ★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2009:BJ5199 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:CRVB:2007:BB4385 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2011:BP8929 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:RVS:2010:BM3260 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2010:BL8869 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:CRVB:2004:AO4639 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:1997:AA2235 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:RVS:2012:BY4420 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHSGR:2012:BY7069 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:CBB:2003:AO1044 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2012:BY5323
Gerelateerd ECLI:NL:RBSGR:2011:BR2202
Gerelateerd ECLI:NL:RBBRE:2012:BY9137
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2010:BL3602
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2013:1797 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2013:642