Wat is een akte van verdeling bij een scheiding?

Wat is een akte van verdeling bij een scheiding?

Een akte van verdeling is een notarieel stuk waarmee de afspraken met betrekking tot de overdracht van het huis en de bijbehorende hypotheek die staan vastgelegd in het echtscheidingsconvenant tot uitvoer worden gebracht. De akte van verdeling kan dus worden gezien als een bewijs van levering waarbij een van de partners zijn of haar “deel” van het huis overdraagt aan de andere partner.

Wanneer het nodig is om een akte van verdeling op te laten stellen

Als een getrouwd stel in bezit is van een koophuis, komt het vaak voor dat de kosten van deze woning verdeeld wordt over beide partners. In de praktijk is dit merkbaar omdat de hypotheek is afgesloten over beide inkomens. In geval van scheiding zal er een verandering plaatsvinden in deze situatie. Er kan een situatie ontstaan dat dat beide personen besluiten om een andere woning te betrekken maar het kan ook zo zijn dat een van de partners in het huis blijft wonen en diens ex-partner uitkoopt. In dit laatste geval moet een notariële akte van verdeling worden opgesteld.

Akte van verdeling: de feitelijke overdracht van een deel van de koopwoning

De keuze van een van de partners om in de huidige koopwoning te blijven wonen, moet worden vastgelegd in het echtscheidingsconvenant. Een woning is immers een gezamenlijk bezit dat verdeeld moet worden. Hiervoor moet een regeling worden getroffen op basis van een onafhankelijke waardebepaling van het huis. De feitelijke uitvoer van deze gemaakte afspraken (lees: de feitelijke overdracht van huis en hypotheek) wordt uitgevoerd met behulp van de notaris. Een notaris zal hiervoor een akte van verdeling opstellen, die beide partijen moeten ondertekenen. Dit is het document waarop een huis aan een andere partij wordt geleverd en alle bijbehorende hypothecaire handelingen worden afgehandeld. Hierbij kan de hypotheek op een naam worden gezet door ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid of door het oversluiten van de hypotheek. Een notaris schrijft deze wijziging in bij het kadaster waarmee de nieuwe eigendomsverhouding inzichtelijk wordt gemaakt.

Wat staat er in een akte van verdeling?

In een akte van verdeling staan over het algemeen 4 belangrijke zaken beschreven:

  • Afspraken betreffende de gezamenlijke woning van beide partners en eventuele andere gezamenlijke bezittingen
  • Afspraken over wie de toekomstige eigenaar van de woning wordt
  • Afspraken wie de schuld van de hypotheek op zich neemt
  • Afspreken met betrekking tot de waarde van de woning
  • Afspreken met betrekking tot wie de financiële zorg voor de akte van verdeling draagt 

In welke situaties is een akte van verdeling zeker van belang?

Het is goed om te benadrukken dat een akte van verdeling moet worden opgemaakt als een van de woningeigenaren in de huidige woning blijft wonen en de andere persoon vertrekt. Deze situatie kan ontstaan bij het beëindigen van een huwelijk of een samenlevingscontract. Ook in dit laatste geval is er immers sprake van een gezamenlijk bezit van een woning. 

Een andere situatie waarbij het opmaken van een akte van verdeling van belang is, is in het geval er sprake is geweest van een huwelijk in gemeenschap van goederen. Door dit huwelijk is het huis gemeenschappelijk bezit geworden. Het doet hierbij niet ter zake hoe de eigendomsverhouding vermeld is in het kadaster of op het eigendomsbewijs. Het huis moet in dat geval (alsnog) op naam worden gezet van de persoon die de eigenaar van de woning wordt.

Situaties waarbij het niet noodzakelijk is om een akte van verdeling op te maken

Let op, er hoeft dus geen akte van verdeling worden opgemaakt als beide partners besluiten of genoodzaakt zijn om de woning te verlaten. In dat geval is er geen sprake van de verdeling van de woning of een splitsing van de hypotheek maar van een “reguliere” overdracht aan de nieuwe eigenaar of eigenaren.  

Daarnaast is het niet noodzakelijk om een akte van verdeling op te maken als u getrouwd bent geweest op huwelijkse voorwaarden waarbij het huis op naam van één persoon staat. Dit is uiteraard ook het geval bij het samenwonen.      

Voorwaarde voor het kunnen opstellen van een akte van verdeling

Een belangrijke voorwaarde voor kunnen het opstellen van een akte van verdeling is dat er de beschikking is over een echtscheidingsbeschikking van de rechtbank. Het is echter niet nodig om hier op te wachten. Het echtscheidingsconvenant vormt immers de basis van de verdeling. Op het moment dat er een definitieve overeenkomst tussen de partijen is met betrekking tot het echtscheidingsconvenant, kan de akte van verdeling worden opgesteld.

Wie betaalt het opstellen van de akte van verdeling?

Er zijn geen wettelijke bepalingen die betrekking hebben op de kosten van het opstellen van de akte van verdeling. Hierover moet het scheidende stel dus zelf tot een overeenkomst komen. Het is gebruikelijk dat beide partijen de helft van de kosten voor hun rekening nemen maar hierover kunnen afwijkende afspraken worden gemaakt.    

Vervangende toestemming of machtiging van de rechter bij het niet meewerken van de ex-partner

Als een ex-partner niet meewerkt aan het opstellen van de akte van verdeling, is het de beste keuze om met deze persoon in gesprek te gaan eventueel met behulp van een mediator als onafhankelijke derde partij. In veel gevallen kan er door het gesprek aan te gaan een goede oplossing gevonden worden. Als een scheidend stel hier niet zelf uitkomt, kan er aan de rechter een vervangende toestemming gevraagd worden. Zoals de naam al aangeeft, vervangt deze toestemming de akte van verdeling. De vervangende toestemming zal wel gegeven worden omdat de scheidende partners wettelijk verplicht zijn om over te gaan tot verdeling. Een andere optie is dat de rechter een van de partners zal machtigen om de woning zonder medewerking van de andere partij te verkopen en te leveren. Dit is echter wel een kostbaar proces dat veel tijd in beslag zal nemen.   

Voorbeeld akte van verdeling

De experts van Judex kunnen u onpartijdig helpen bij de gehele afhandeling of een specifiek onderdeel van een scheiding. Zij kunnen u onder andere helpen bij het opstellen van een akte van verdeling. Tevens kunnen zij u een voorbeeld van een akte van verdeling laten zien zodat u een goed beeld kunt vormen van dit notariële stuk. Judex zorgt ervoor dat uw recht en uw expert samenkomen.