Scheiding huwelijkse voorwaarden, alles wat daarbij komt kijken

Scheiding huwelijkse voorwaarden, alles wat daarbij komt kijken

Bij het verdelen van de bezittingen en schulden bij een scheiding wordt als eerste gekeken naar de huwelijks constructie. De keuze die destijds is gemaakt tussen een huwelijk in gemeenschap van goederen en huwelijkse voorwaarden is hierbij leidend. Bij een scheiding huwelijkse voorwaarden zijn veel zaken al vastgelegd maar ook in deze situatie kunnen er een aantal bespreekpunten zijn ontstaan. In dit artikel nemen we alles wat komt kijken bij het scheiden van huwelijkse voorwaarden met u door.

Wat zijn huwelijkse voorwaarden?

Huwelijkse voorwaarden zijn een overeenkomst die een getrouwd stel met elkaar aangaan waarbij er schriftelijk wordt vastgelegd aan wie specifieke bezittingen of schulden toebehoren. Hiermee wordt voorkomen dat er persoonlijke bezittingen automatisch in de gemeenschap vallen. Dit “huwelijkscontract” kan bij het trouwen of tijdens een huwelijk worden afgesloten en vastgelegd in een notariële akte. Het belangrijkste voordeel van huwelijkse voorwaarden is dat er duidelijkheid is met betrekking tot de verdeling van bezittingen en schulden bij een eventuele scheiding maar het is ook een optie die veelvuldig wordt toegepast om privé bezittingen te beschermen als er gekozen wordt voor het ondernemerschap. Huwelijkse voorwaarden kent veel overeenkomsten met een geregistreerd partnerschap. In dit laatste geval wordt er gesproken over “partnerschapsvoorwaarden”. De huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden vormen het uitgangspunt bij een scheiding.

Getrouwd onder huwelijkse voorwaarden, welke vormen zijn er?

Er zijn 2 vormen van huwelijkse voorwaarden te onderscheiden:

  • De koude uitsluiting
  • De beperkte gemeenschap

Koude uitsluiting is een overeenkomst van huwelijkse voorwaarden waarbij er geen enkele sprake is van gemeenschap van goederen. Er is in dit geval geen enkele sprake van een verdeling of het samenvloeien van vermogen, inkomsten of schulden. De partners zijn dus op financieel gebied vrijwel volledig onafhankelijk van elkaar. Bij een scheiding hebben de partners alleen recht op het eigen opgebouwde vermogen. De enige financiële verbinding die kan ontstaan is een eventuele alimentatieverplichting in vorm van partner- en/of kinderalimentatie.

Beperkte gemeenschap is een constructie waarbij 3 vermogens ontstaan. Naast de individuele vermogens ontstaat er een gezamenlijk vermogen waarin bijvoorbeeld de woning, de inboedel en het eigen bedrijf kan vallen. Bij een scheiding zal er alleen een verdeling moeten plaatsvinden over het gezamenlijke vermogen. De privé vermogens worden gezien als individuele bezittingen.

Verrekenbedingen bij scheiden huwelijkse voorwaarden

Bij het aangaan van huwelijkse voorwaarden worden ook verrekenbedingen opgenomen. De term verrekenbedingen heeft betrekking op het vaststellen van het individueel ingebrachte vermogen maar ook op de manier waarop het openstaande deel hiervan (het deel dat niet geconsumeerd is) verdeeld kan worden. Hiermee worden de nadelen van een niet verdienende partner (of de partner die geen privé vermogen heeft) voor een deel gecompenseerd. Dit is vooral van belang bij een koude uitsluiting.

Er zijn twee soorten verrekenbedingen bij huwelijkse voorwaarden te onderscheiden:

  • Het periodieke verrekenbeding
  • Het finale verrekenbeding

In geval van een periodieke verrekenbeding (in de volksmond ook wel Amsterdams verrekenbeding genoemd) is er een overeenkomst waarbij het is vastgelegd dat de partners bij scheiding ieder jaar de opgebouwde inkomsten verdelen. Deze verdeling heeft dus betrekking op het vermogen uit arbeid. Het betreft hierbij dus het inkomen dat wordt gebruikt om de kosten van de huishouding te betalen. Het privévermogen blijft uiteraard gescheiden. Dit is een constructie die in de praktijk vaak tot problemen kan leiden omdat deze verdeling nog wel eens wordt “vergeten” gedurende het huwelijk. Er zijn situaties waarbij achteraf een berekening moet worden gemaakt om een verschuldigd bedrag vast te stellen waar één van de partners vele jaren recht op had.  

Als er gekozen is voor het finale verrekenbeding, kan van deze laatste situatie geen sprake zijn. In deze situatie is er sprake van een eenmalige verrekening in geval van een scheiding. In deze situatie wordt het gezamenlijk vermogen verdeeld zoals bij een huwelijk in gemeenschap van goederen ook het geval zou zijn. Het individuele vermogen van voor het huwelijk, eventuele persoonlijke erfenissen en schenkingen worden hierbij buiten beschouwing gelaten.  

Alimentatie bij huwelijkse voorwaarden

Ook bij een huwelijk die afgesloten is onder huwelijkse voorwaarden kan sprake zijn van een alimentatieverplichting. Deze situatie kan ontstaan als één van de partners geen eigen inkomsten heeft of eigen vermogen heeft opgebouwd en als gevolg van de scheiding niet zelf in levensonderhoud kan voorzien. Omdat de partners door het aangaan van het huwelijk een financiële onderhoudsverplichting voor elkaar hebben, kan er in dit soort gevallen partneralimentatie worden geëist. De maximale alimentatietermijn van partneralimentatie is  de helft van de duur van het huwelijk met een maximum van vijf jaar.

Het is wettelijk gezien niet toegestaan om afspraken met betrekking tot partneralimentatie in de huwelijkse voorwaarden vast te leggen. Dit soort afspraken zijn dus automatisch nietig. Dit is om te voorkomen dat een van de partners hierdoor wordt benadeeld. De enige afspraken die vermeld zouden mogen worden is de afspraak dat de partneralimentatie gelijks is aan of hoger is als het bedrag dat volgens de wet verschuldigd is. Uiteraard kan er bij een scheiding huwelijkse voorwaarden wel worden afgesproken (en vastgelegd in het echtscheidingsconvenant) dat er wordt afgezien van partneralimentatie. Als er kinderen uit het huwelijk zijn voortgekomen die op het moment van scheiding nog minderjarig zijn, zal er wel een kinderalimentatie regeling getroffen moeten worden. 

Scheiden huwelijkse voorwaarden huis

De huwelijkse voorwaarden die zijn opgesteld hebben ook betrekking op een eigen huis waarin de scheidende partners woonden. In veel gevallen zijn er in dit huwelijkscontract ook bepalingen opgenomen die betrekking hebben op een koopwoning en bijbehorende hypotheek. Bij een koude uitsluiting zal een van de partners de eigenaar zijn van het huis. Er is bij deze constructie immers géén sprake van een gezamenlijk eigendom (gemeenschap van goederen). Bij een beperkte gemeenschap zal er vastgelegd zijn voor hoeveel procent de afzonderlijke partners eigendom zijn van een woning. Daarbij zal in het verrekenbeding een regeling zijn opgenomen met betrekking tot de eventuele overwaarde van een woning.

Scheiding huwelijkse voorwaarden, gevolgen voor een eigen bedrijf

Zoals aangegeven zijn veel ondernemers op huwelijkse voorwaarden getrouwd om het privé bezit af te schermen bij een eventueel faillissement van het bedrijf. Schuldeisers kunnen er hierdoor géén aanspraak op maken. Ook afspraken met betrekking tot de verdeling van de onderneming zal in het verrekenbeding opgenomen zijn. In veel gevallen zal hierin opgenomen zijn dat eind van het jaar er een verdeling moet plaatsvinden van de inkomsten uit het bedrijf. Op deze manier kunnen beide partners profiteren van de groei van het vermogen. Als dit bij een periodieke verrekenbeding niet gebeurt tijdens het huwelijk, zal er bij een scheiding alsnog een finale verrekenbeding moeten plaatsvinden.

Effect scheiden huwelijkse voorwaarden op het pensioen

Tot slot is het goed om te vermelden dat er een verdeling moet plaatsvinden van de pensioeninkomsten van de partners. Dit heeft niet betrekking op het basispensioen, deze regeling is immers persoonsgebonden, maar wel op het ouderdomspensioen en alle aanvullende voorwaarden hierop. Het maakt hierbij geen verschil of er sprake is geweest van een huwelijk in gemeenschap van goederen of huwelijkse voorwaarden.

Praktische problemen bij het scheiden van huwelijkse voorwaarden

Het komt regelmatig voor dat de uitvoer van huwelijkse voorwaarden bij een scheiding voor veel praktische problemen zorgen. In veel gevallen wordt er gedurende het huwelijk weinig tot geen aandacht besteedt aan de voorwaarden zijn bij een huwelijk opgesteld. Veel scheidende partners hebben zelfs geen idee wat de beweegredenen zijn geweest bij het opstellen van een aantal voorwaarden. Deze situatie komt zelfs voor als er gekozen is voor een periodieke verrekenbeding.

In veel gevallen kan dit soort praktische problemen in onderling overleg worden opgelost. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van de diensten van een individuele echtscheidingsadvocaat maar er kan ook gekozen worden voor mediation. De experts van Judex kunnen u onpartijdig helpen bij de gehele afhandeling of een onderdeel van uw scheiding. Bekijk via deze link de diensten van Judex rondom scheiden. Judex zorgt ervoor dat uw recht en uw expert samenkomen.