Erkenning en gezag van kinderen bij een echtscheiding

Erkenning en gezag van kinderen bij een echtscheiding

Erkenning en gezag van kinderen zijn twee termen die onlosmakelijk bij het verbreken van de relatie tussen ouders ter sprake zal komen. De regels met betrekking tot erkenning en gezag bij een echtscheiding staan vastgelegd in het wetboek. Er zijn hierover veel bijzondere situaties te benoemen.

Wat houdt gezag in?

Ieder minderjarig kind staat onder gezag. De term gezag heeft betrekking op de verantwoordelijke rol die een volwassen persoon heeft in de opvoeding en ontwikkeling van een minderjarig kind dus zowel op het burgerlijk handelen van het kind als op het beheren van het vermogen van een minderjarige. Dit is een logische regeling. Een minderjarige kan immers niet zelf beslissingen nemen over zijn of haar vermogen en overeenkomsten afsluiten. Een kind heeft hiervoor een toezichthouder nodig en iemand die zorg draagt voor de opvoeding. De minderjarige heeft hier wettelijk gezien zelfs recht op en een echtscheiding mag geen invloed hebben op deze situatie.

Wie draagt zorg voor het gezag van minderjarige kinderen?

In een normale situatie, zullen beide ouders ook na een echtscheiding gezamenlijk het gezag behouden. De uit het ouderschap voortvloeiende verplichtingen verantwoordelijkheden tegenover het kind blijven dus bestaan. De afspraken hierover zullen worden vastgelegd in een ouderschapsplan. In de praktijk komt het erop neer dat een van de ouders de zorg draagt voor de dagelijkse opvoeding van de kinderen. Dit is de ouder waarbij de kinderen staan ingeschreven. Aan de hand van een omgangsregeling wordt de andere ouder bij deze opvoedkundige taken betrokken. De scheidende partners kunnen hier zelf onderling afspraken over maken. Er kan zelfs gekozen worden voor co-ouderschap waarbij een volledig gelijke verdeling van de opvoedkundige taken wordt gemaakt. Omdat beide ouders een aandeel in hebben in de opvoedkundige taken is er sprake van een gezamenlijk gezag. Hierbij is het belang dat beide ouders hun aandeel kunnen leveren in het nemen van belangrijke beslissingen die van belang zijn voor de toekomst van het kind. 

Als door omstandigheden slechts een van de ouders voor dit gezag kan zorgdragen is er sprake van “ouderlijk gezag”. Op het moment dat beide ouders niet in staat zijn om de opvoedkundige taken van hun minderjarige kinderen op zich te nemen, zal er een voogd aangewezen moeten worden. In geval van voogdij zal de voogd (dit kan een natuurlijk- of een rechtspersoon zijn) de opvoedkundige zaken van het minderjarige kind overnemen.

De verhouding tussen gezag en erkenning

De termen “gezag” en “erkenning” staan in directe verhouding tot elkaar. Uit de erkenning van het kind ontstaat het gezag. Dit is uitsluitend van belang bij de vader van het kind. De moeder is immers automatisch erkend en heeft automatisch gezag over haar nakomelingen. Bij een vader is dit niet automatisch het geval. De relatie met de moeder is hier de bepalende factor in. Er zijn hierbij een aantal situaties mogelijk:   

Bij een kind dat voortkomt uit een huwelijk of geregistreerd partnerschap is er sprake van een automatische erkenning van zowel de moeder als de vader. Bij een samenlevingscontract of een relatie zonder officiële registratie is dit niet het geval. In dat geval krijgt alleen de moeder het automatisch het ouderlijk gezag van eventuele kinderen toegewezen. De vader moet het kind officieel erkennen om het vaderschap te verkrijgen waarna de ouders het gezamenlijke gezag moeten laten registreren. 

Het erkennen van de vaderschap kan bij de gemeente van het woonadres van de partners. Dit kan al gedurende de zwangerschap (‘erkenning van de ongeboren vrucht’) maar ook na de bevalling bij het aangeven van de geboorte. Als hierbij een achternaam gekozen wordt, moet de moeder persoonlijk aanwezig zijn bij het erkennen. Zonder erkenning krijgt het kind automatisch de naam van de biologische moeder. Het erkennen kan ook als het kind een latere leeftijd heeft bereikt.

Ouderlijk gezag aanvragen

De vader legt door erkenning van het kind vast dat hij het vaderschap aanvaard en krijgt hierdoor de verplichting om het kind samen met de moeder (financieel) te onderhouden, op te voeden en te verzorgen. Hiermee is hij nog geen wettelijke vertegenwoordiger van het kind. Daarvoor moet hij eerst het ouderlijk gezag aanvragen. Hiervoor is een verzoek aan de rechtbank voor nodig. Er zijn rechtsgeldige documenten ontwikkeld die hiervoor gebruikt kunnen worden.

De experts van Judex kunnen u onpartijdig helpen bij de gehele afhandeling of een specifiek onderdeel van een scheiding. Maak gerust gebruik van onze kennis en ervaring op dit gebied ook bij het vormgeven van een omgangsregeling bij scheiding. Judex zorgt ervoor dat uw recht en uw expert samenkomen.