Trends op het gebied van trouwen en scheiden

Trends op het gebied van trouwen en scheiden

De tweede vrijdag van september is uitgeroepen als de “Dag van de Scheiding”. Deze dag is niet alleen uitgekozen omdat dit de dag is dat in 1796 de eerste scheiding in Nederland werd uitgesproken maar ook omdat september niet alleen de maand is dat veel mensen trouwen maar ook besluiten om te gaan scheiden. Deze trends op het gebied van trouwen en scheiden zijn heel duidelijk zichtbaar uit cijfers van Judex en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In deze cijfers is ook te zien dat er de laatste periode sprake is van een daling van het aantal scheidingen. Helaas zijn deze cijfers niet zo rooskleurig als in eerste instantie doet vermoeden. Wie zich verder verdiept in de trends op het gebied van trouwen en scheiden ziet een heel ander beeld.


Verrassende trends op het gebied van huwelijken en scheidingen


Judex houdt zich bezig met het inzichtelijk maken van de juridische sector voor mensen die de intentie hebben om gebruik te maken van diensten uit deze branche. Naast het bieden van praktische inzichten en het beschikbaar stellen van online tools om een overwogen keuze te maken voor een geschikte juridische dienstverlener, heeft deze organisatie de Dag van de Scheiding aangegrepen om een aantal verrassende trends op het gebied van huwelijken en scheidingen op de website te publiceren. Deze trends worden cijfermatig onderbouwd door gegevens die afkomstig zijn van het CBS. 


Uit deze cijfers valt ook een duidelijk verband te trekken tussen het aantal stellen die in het huwelijk treden en het aantal scheidingen. Het aantal huwelijken neemt de laatste jaren immers flink af. Het aantal scheidingen lijkt onder normale omstandigheden in verhouding te lopen met deze lijn en neemt ook af. Het beeld wordt wel vertekend door de stijging in het aantal geregistreerde partnerschappen die worden afgesloten. Vooral veel jongeren kiezen voor dit alternatief. Daarnaast is uit de cijfers direct zichtbaar dat een (vaak financiële) crisis voor een piek in het aantal scheidingen zorgt. De economische crisis van 2013 is duidelijk te herleiden uit de cijfers.


Een andere interpretatie van de huwelijksbelofte


In de loop van de jaren is er duidelijk een andere interpretatie van de huwelijksbelofte zichtbaar geworden. In het verleden kozen partners er veel meer voor om (in voor- en tegenspoed) voor altijd bij elkaar te blijven. Hoewel deze belofte nog altijd wordt gedaan aan de trouwambtenaar en aan elkaar, wordt hier volgens de cijfers wat makkelijker overheen gestapt. In de jaren 50 waren slechts 3 op de 1000 echtparen die ervoor kozen om hun huwelijk te laten ontbinden. Volgens de cijfers van Judex en het CBS is dit aantal een paar keer verdubbeld. De conclusie die hieruit getrokken kan worden is eenvoudig: het aantal scheidingen ten opzichte van het aantal afgesloten huwelijken is de laatste decennia flink gestegen al lijkt het de laatste tijd de goede kant op te gaan.


Effect uitbraak corona crisis op het aantal scheidingen


Het effect van de uitbraak van het coronavirus op het aantal scheidingen is voorspelbaar als het jaar 2014 (de economische crisis) als referentiepunt nemen en de cijfers van Judex en het CBS ernaast leggen. Deze cijfers wijzen geven immers een piek aan in het aantal scheidingen in de maand januari met de maand september op een goede tweede plaats. Hieruit kan de conclusie worden getrokken dat een stressvolle periode en een periode waarin partners veel samen zijn een grote invloed kan uitoefenen op een huwelijk. De corona periode kan gezien worden als een periode dat in dit rijtje past. Door het onvoorspelbare karakter van het virus is lastig te voorspellen wanneer de piek in het aantal scheidingen zal plaatsvinden. De ervaringen uit 2014 leren dat veel mensen onnodig wachten tot ze weer de volledige bewegingsvrijheid hebben. Uit cijfers van het CBS blijkt dat er begin 2020 zelfs een daling te zien in het aantal echtscheidingen in vergelijking met voorgaande jaren.


Opvallende trends op het gebied van scheidingen


De cijfers van Judex en het CBS laten de opvallende trend zien dat steeds meer mensen op latere leeftijd besluiten te scheiden. Hoewel het aantal mensen van 40 jaar en ouder die besluiten om te scheiden, neemt vrij sterk toe. Andere verrassende feiten die op de cijfers van Judex en het Centraal Bureau voor de Statistiek inzichtelijk maken, heeft betrekking op  de provincies waar relatief de meeste scheidingen plaatsvinden. In de provincie Zuid-Holland worden de meeste scheidingen uitgesproken maar als dit aantal wordt weggezet op de hoeveelheid inwoners, komen er toch twee verrassende andere provincies naar boven.


Nederland ten opzichte van de rest van Europa op gebied van scheiden


Nederland kent 1,8 scheidingen per 1.000 inwoners. Als we dit aantal vergelijken met de rest van Europa, behoren “wij” tot de landen met een laag aantal scheidingen. Wat hierbij een rol speelt is de toegankelijkheid van het scheiden. In de Scandinavische landen vinden er bijvoorbeeld veel scheidingen plaats, wat voor een deel kan worden toegeschreven aan de vrijere wetten op dit gebied. De andere kant van de medaille wordt gevormd door Italië (1,5 scheidingen per 1.000 inwoners) waar het tot 1970 zelfs verboden was om te scheiden. De wetten met betrekking tot het scheiden worden ook in dat land steeds soepeler worden om te voorzien in de behoefte om snel en eenvoudig een echtscheidingstraject te kunnen doorlopen. Op dit gebied is Nederland een land waar vele landen een voorbeeld aan kunnen nemen. De huidige wetgeving maakt het mogelijk om een echtscheidingstraject op verschillende manieren te doorlopen en sluit aan op het behoeftepatroon van de grote meerderheid van de bevolking. Scheiden behoort in ons land gelukkig voor iedereen tot de mogelijkheden.