Nederlands Tijdschrift voor Bestuursrecht

Uitgever Wolters Kluwer
Tijdschrift Nederlands Tijdschrift voor Bestuursrecht
Datum 18-10-2016
Aflevering 8
RubriekRedactioneel
TitelDe burger in de rechtsstaat: Alice in Wonderland?
CiteertitelNTB 2016/33
SamenvattingVeel Nederlanders zullen wel een zeker idee hebben van wat een rechtsstaat is. Helaas hebben zij er vaak op school weinig over gehoord, maar een vage voorstelling van waar het om gaat zullen de meesten wel hebben: in een rechtsstaat is de overheid gebonden aan het recht, en mag zij burgers niet naar willekeur behandelen. Het recht maakt het overheidsoptreden voorspelbaar voor de burger. Gaat het mis, dan is er een onafhankelijke rechter waar hij kan klagen over onrechtmatig optreden van de overheid. Het is dus een voorrecht om in een rechtsstaat te leven. Ervaart de burger deze rechtsstaat wanneer hij in contact komt met de overheid? Gaat het dan zoals hij zou verwachten, of voelt hij zich soms als Alice in Wonderland?
Auteur(s)M. Scheltema
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelDe vergunning van rechtswege en aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad
CiteertitelNTB 2016/34
SamenvattingDe figuur van de beschikking van rechtswege heeft mede ten doel om te voorkomen dat schade ontstaat als gevolg van de overschrijding van wettelijke beslistermijnen. Dit doel wordt bereikt door het uitblijven van een besluit na termijnoverschrijding juridisch onmogelijk te maken. Hierdoor roept de figuur evenwel een ander risico in het leven. Het bevoegde bestuursorgaan zal namelijk lang niet altijd – eigener beweging en tijdig – onderkennen dat van rechtswege een beschikking is gegeven, of zal dat soms zelfs ontkennen. Wanneer dat ertoe leidt dat het bestuursorgaan na het verstrijken van de beslistermijn alsnog een reëel besluit op de aanvraag neemt, is eenvoudig voorstelbaar dat de aanvrager daardoor schade lijdt.
Auteur(s)S.A.L. van de Sande , E.C.J. Wouters
LinkVolledige tekst artikel (AKD)
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekBijdrage
TitelDe invloed van bestuursrechtelijke annotaties op de rechtspraak
CiteertitelNTB 2016/35
SamenvattingErgens in het voorjaar van 2016 was het 100 jaar geleden dat de eerste aflevering verscheen van de AB, toen geheten Administratieve en Rechterlijke Beslissingen betreffende het openbaar bestuur in Nederland met register volgens kaartsysteem. Alle reden om hier bij stil te staan. Op een feestelijke bijeenkomst op 1 juli 2016 werden onder andere inleidingen over de invloed van bestuursrechtelijke annotaties gehouden door de presidenten van het College van Beroep voor het bedrijfsleven, de Hoge Raad en de Centrale Raad van Beroep en door de Voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Twee van die inleidingen worden in dit nummer van NTB gepubliceerd. Ik zal deze inleidingen hierna introduceren, maar eerst nog aandacht schenken aan de pennenvruchten die bij 100 jaar AB zijn verschenen.
Auteur(s)L.J.A. Damen
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekBijdrage
TitelWat doet de Afdeling bestuursrechtspraak met annotaties?
CiteertitelNTB 2016/36
SamenvattingDe wetenschap en de annotator moeten nieuwe wegen bewandelen: hun oog moet op innovatie gericht zijn. Beiden gebruiken daarbij als het goed is hun verstand maar hun oriëntatie is een andere. De wetenschapper moet er begrip voor hebben dat de rechtspraak mogelijk pas later zo ver is en kan zijn dan hij of zij al is. Maar daarom is wat hij of zij geschreven heeft niet minder waardevol: vaak zijn inzichten in de wetenschap terug te vinden in de rechtspraak van een paar jaar later.
Auteur(s)J.E.M. Polak
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekBijdrage
TitelAB 100 jaar – Annotaties bij arresten van de Hoge Raad
CiteertitelNTB 2016/37
SamenvattingDe noten die rechters aan het denken zetten bevatten iets nieuws. Zij attenderen de rechters op argumenten, invalshoeken en consequenties die zij bij het nemen van de beslissing niet of niet voldoende voor ogen hadden. Tot een radicale omslag in de rechtspraak zal dat niet zo gauw leiden. Stabiliteit van de jurisprudentie is ook een groot goed. Maar toch is zulke kritiek zinvol: zij houdt rechters een spiegel voor en zij moeten bereid zijn daarin te kijken. Het gevolg kan zijn dat rechters in een volgend geval de eerdere rechtspraak nuanceren, bijvoorbeeld door uitzonderingen te aanvaarden op een regel die zij misschien wel erg algemeen hadden geformuleerd.
Auteur(s)M.W.C. Feteris
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekReactie
TitelLeve het pro forma beroepschrift
CiteertitelNTB 2016/38
SamenvattingJuridische beschouwingen van Verheij geven auteur een prettig gevoel. Ze zijn altijd goed geschreven, bieden steeds weer verrassende perspectieven die stemmen tot nadenken en prikkelen aldus per definitie mijn nieuwsgierigheid. Bovendien is auteur het meestal (nagenoeg geheel) eens met de analyses van Verheij en de conclusies die hij daaraan verbindt. Zijn pleidooi voor een verbod om bij de bestuursrechter pro forma beroep tegen een besluit in te stellen (in NTB 2016/20) geeft echter in twee opzichten aanleiding tot tegenspraak. Ten eerste: een burger en zijn gemachtigde kunnen een gerechtvaardigde reden hebben om nog even te wachten met het aanvoeren van beroepsgronden. Ten tweede: ook het bestuur mag vaak meer tijd nemen dan de wetgever voor ogen staat.
Auteur(s)L.M. Koenraad
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekReactie
TitelHet pro forma beroepschrift moet blijven
CiteertitelNTB 2016/39
SamenvattingHet artikel van Nico Verheij in NTB 2016/20 met de titel ‘Weg met het pro forma beroepschrift’ prikkelde auteur tot het geven van een reactie. Hij bepleit dat het pro forma beroepschrift moet blijven. Het hoofdargument voor ‘blijven’ is wat in het Engels wel wordt uitgedrukt met de woorden “if it ain't broke, don't fix it”. Als iets behoorlijk werkt, laat het met rust. Het verkrijgen van uitstel voor het indienen van een (nader) processtuk is, voor zover auteur bekend, in het recht een behoorlijk functionerend en algemeen aanvaard verschijnsel. Niet voor niets wordt er in de praktijk veel gebruik van gemaakt.
Auteur(s)D. Op de Hoek
LinkVolledige tekst artikel (labre.nl)
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekReactie
TitelNaschrift
CiteertitelNTB 2016/40
SamenvattingRedactionelen schrijven is misschien wel de leukste taak van een NTB-redacteur. Een redactioneel is een soort column. Je kan eens een ballonnetje oplaten zonder gehinderd te worden door de strenge regels van wetenschappelijke argumentatie. Een redactioneel beoogt debat uit te lokken. Dat is belangrijk, want recht is een debat. Een discours, mag u ook zeggen als u bang bent dat de beoordelaars van uw aanvraag voor onderzoeksubsidie “debat” niet deftig of filosofisch genoeg vinden. Waar het om gaat is dat het voor de rechtsontwikkeling essentieel is dat wij op elkaars ideetjes reageren. Alleen debat helpt ons verder. Het doet auteur dan ook veel genoegen dat het met mijn redactioneel pleidooi voor afschaffing van het pro forma beroepschrift in NTB 2016/6 wederom is gelukt om dat debat uit te lokken.
Auteur(s)N. Verheij
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekKroniek
TitelBestuurlijke organisatie
CiteertitelNTB 2016/41
SamenvattingMet onder meer aandacht voor de zaak waarbij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een (orgaan van een) private rechtspersoon op grond van de publieke-taakjurisprudentie als bestuursorgaan aanmerkt. De Afdeling concludeert in een uitspraak van 13 juli 2016 na toepassing van de publieke-taakjurisprudentie dat het bestuur van de Stichting Afwikkeling Maror-gelden Overheid (SAMO) een bestuursorgaan is. (ECLI:NL:RVS:2016:1928)
Auteur(s)R.J.M.H. de Greef , N. Jak , R. Nehmelman
LinkVolledige tekst artikel (Stibbe)
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekKroniek
TitelBestuur en privaatrecht
CiteertitelNTB 2016/42
SamenvattingIn deze kroniekperiode viel de honderdste verjaardag van het arrest ‘Guldemond/Noordwijkerhout’ (HR 31 december 1915, NJ 1916/407). In dat arrest omarmde de Hoge Raad de ‘objectum litis’-leer, die inhoudt dat de burgerlijke rechter bevoegd is in publiekrechtelijke geschillen wanneer een burgerlijk recht in het geding is. Over de rol die de burgerlijke rechter sindsdien heeft gehad in de rechtsvorming in verhoudingen met de overheid, is een bundel verschenen met een veertigtal bijdragen van toonaangevende Nederlandse juristen die het onderwerp vanuit alle mogelijke invalshoeken belichten. De 852 pagina’s tellende bundel is getiteld “De burgerlijke rechter in het publiekrecht” (R.J.N. Schlössels e.a. red.), Kluwer: Deventer 2015.
Auteur(s)M.W. Scheltema , G.M.C. Neuteboom-Klink
Artikel aanvragenVia Praktizijn