Boom Strafblad

Uitgever Boom Juridische Uitgevers
Tijdschrift Boom Strafblad
Datum 01-10-2020
Aflevering 4
RubriekRedactioneel
TitelExcepties
CiteertitelBoom Strafblad 2020, afl. 4, p. 172
SamenvattingIn dit themanummer staat het materiële leerstuk van de strafuitsluitingsgronden centraal. Er wordt vanuit verschillende invalshoeken ingezoomd op de redenen om in bepaalde gevallen geen strafrechtelijke aansprakelijkheid aan te nemen, ondanks het feit dat de delictsomschrijving wel is vervuld.
Auteur(s)J.H. Crijns , T.B. Trotman
Pagina172
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelEichmann, moreel oordelen en strafuitsluitingsgronden: De gedeelde verantwoordelijkheid voor verantwoordelijkheid
CiteertitelBoom Strafblad 2020, afl. 4, p. 176
SamenvattingTegenwoordig bestaat meer aandacht voor burgers die om uiteenlopende redenen niet goed in staat zijn om zich aan juridische normen te houden, in het bijzonder ook aan strafrechtelijke normen. Het gaat om mensen wier cognitieve vermogens tekortschieten en/of die een onderontwikkeld vermogen van zelfcontrole hebben. Deze ontwikkeling kan worden beschouwd als een zekere mate van erkenning dat de maatschappij – en de overheid in het bijzonder – medeverantwoordelijk is voor het scheppen van de bestaansvoorwaarden waaronder mensen zich kunnen ontplooien tot verantwoordelijke burgers. In dit artikel betoog ik dat deze gedeelde verantwoordelijkheid niet alleen geldt voor de ontwikkeling van de mentale capaciteiten die nodig zijn om de normen van het recht te kunnen volgen, maar ook voor het bieden van toegang aan burgers tot de materiële normen zelf.
Auteur(s)J. Bijlsma
Pagina176
LinkVolledige tekst artikel
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelGrondslag en grenzen van noodweer(exces)
CiteertitelBoom Strafblad 2020, afl. 4, p. 185
SamenvattingNoodweer berust op een dubbele grondslag: zelfverdediging en rechtsordeverdediging. In de praktijk bestaat onduidelijkheid over de precieze verhouding tussen beide pijlers. In dit artikel wordt een aanzet gegeven die verhouding te verduidelijken, om vervolgens enkele recente moeilijke noodweerzaken te bezien in het licht van die verhouding. Tevens is getracht de grondslag van noodweerexces bloot te leggen.
Auteur(s)R. ter Haar
Pagina185
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelNoodweerexces: in het Belgisch strafrecht aanwezig in alles behalve naam?
CiteertitelBoom Strafblad 2020, afl. 4, p. 193
SamenvattingHet Belgische strafrecht kent de figuur van noodweerexces niet. Deze problematiek wordt via andere instrumenten geregeld, in het bijzonder de onweerstaanbare dwang, de uitlokking en de verzachtende omstandigheden. Op die manier wordt een tweesporenbeleid gevolgd, waarbij de strafrechtelijke reactie afhankelijk is van de emotionele impact van de noodweersituatie op de betrokkene. In het kader van de mogelijke invoering van een nieuw Strafwetboek in België wordt wel voorzien in een bepaling inzake noodweerexces. Het gevoerde tweesporenbeleid blijft daarbij evenwel behouden.
Auteur(s)J. de Herdt
Pagina193
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelBont en blauw: strafbaar en straffeloos geweldgebruik door de politie
CiteertitelBoom Strafblad 2020, afl. 4, p. 200
SamenvattingVan de politie wordt in beginsel verlangd dat zij zich vreedzaam van haar taken kwijt. Bij de uitoefening daarvan kan zij echter geconfronteerd worden met personen die deze frustreren, en genoopt worden geweld te gebruiken. Dat levert veelal een strafbaar feit op, dus rijst de vraag hoe recht gedaan moet worden aan de omstandigheid dat geweld gebruikt werd door een overheidsfunctionaris, onder moeilijke omstandigheden. De Wet geweldsaanwending opsporingsambtenaar markeert de keuze voor een nieuw perspectief op politiegeweld.
Auteur(s)M.M. Dolman
Pagina200
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelDrie modellen voor eigen schuld bij strafuitsluitingsgronden
CiteertitelBoom Strafblad 2020, afl. 4, p. 209
SamenvattingIn de Nederlandse rechtspraktijk kan de rechter een beroep op een strafuitsluitingsgrond verwerpen als blijkt dat de verdachte een zekere mate van eigen schuld heeft, ondanks dat de (overige) voorwaarden zijn vervuld. In de literatuur worden bezwaren aangevoerd tegen deze pragmatische benadering en zijn alternatieve aansprakelijkheidsmodellen tot stand gekomen: eigen schuld als zelfstandig strafbaar feit en de actio libera in causa. In deze bijdrage worden beide modellen beschreven en vergeleken met de Nederlandse benadering.
Auteur(s)R.H. Jansen
Pagina209
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelHet pleitbaar standpunt als bijzondere strafuitsluitingsgrond?
CiteertitelBoom Strafblad 2020, afl. 4, p. 219
SamenvattingIn 2017 heeft de strafkamer van de Hoge Raad het zogeheten ‘pleitbaar standpunt’ uit het fiscale boeterecht een plaats gegeven in de strafrechtelijke doctrine, door aan te geven op welke wijze een dergelijk verweer in het kader van de vragen ingevolge artikel 348/350 Sv dient te worden aangemerkt. In deze bijdrage wordt de meest recente jurisprudentie omtrent het pleitbaar standpunt binnen het leerstuk van opzet in het strafrecht toegelicht en wordt bezien in hoeverre het pleitbaar standpunt kan worden aangemerkt als een erkende strafuitsluitingsgrond dan wel of er argumenten bestaan om een bijzondere strafuitsluitingsgrond aanwezig te achten.
Auteur(s)G.J.M.E. de Bont
Pagina219
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelOngeschreven excepties
CiteertitelBoom Strafblad 2020, afl. 4, p. 225
SamenvattingNaast de geschreven algemene en bijzondere strafuitsluitingsgronden en de ongeschreven algemene strafuitsluitingsgronden ontbreken van materiële wederrechtelijkheid en afwezigheid van alle schuld, zijn in de jurisprudentie ook verschillende ongeschreven contextgebonden excepties aanvaard, bijvoorbeeld de medische exceptie, de kunstexceptie en de sport- en spelexceptie. In deze bijdrage wordt ingegaan op de vraag of c.q. in hoeverre er aanleiding bestaat dergelijke ongeschreven excepties in de wet te verankeren.
Auteur(s)S.R. Bakker
Pagina225
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelHet bewijs van excepties
CiteertitelBoom Strafblad 2020, afl. 4, p. 232
SamenvattingIn deze bijdrage wordt betoogd dat de stelling dat het bewijs van excepties een lagere bewijsdrempel niet juist is. De strafrechter geeft een oordeel over het bewijs van het tenlastegelegde én over de strafbaarheid van feit en dader. Voor elk van die oordelen geldt de eis dat de feiten buiten redelijke twijfel moeten vaststaan. Er is in die zin geen onderscheid tussen de eerste vraag zoals genoemd in artikel 350 Sv en de tweede en derde vraag die in die bepaling genoemd worden. Wel wijkt de wijze waarop de rechter tot zijn oordeel over de strafbaarheid komt af van de wijze waarop hij meestal tot het bewijsoordeel komt.
Auteur(s)W.H.B. Dreissen
Pagina232
Artikel aanvragenVia Praktizijn