Boom Strafblad

Uitgever Boom Juridische Uitgevers
Tijdschrift Boom Strafblad
Datum 15-09-2023
Aflevering 4 Discriminatie en strafrecht
RubriekRedactioneel
TitelDiscriminatie en strafrecht
CiteertitelBoom Strafblad 2023, afl. 4, p. 139
SamenvattingJaarlijks stelt de redactie van Boom Strafblad zes themanummers samen. Deze nummers zijn telkens gewijd aan zeer uiteenlopende inhoudelijke thema’s op het brede terrein van het strafrecht. Doorgaans gaat het daarbij om een specifiek inhoudelijk thema, maar een nummer kan zich ook richten op een thema als lopend strafrechtelijk promotieonderzoek1 of bijzondere aandacht vragen voor de resultaten van empirisch onderzoek naar het strafrecht en de strafrechtspleging.
Auteur(s)J.H. Crijns
Pagina139
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelVoorwoord
CiteertitelBoom Strafblad 2023, afl. 4, p. 140
SamenvattingHet verbod op discriminatie in het eerste artikel van onze Grondwet is misschien wel het bekendste wetsartikel bij de meeste Nederlanders. Voor juristen die zich bezighouden met de strafrechtelijke aanpak van discriminatie is dit artikel minder relevant. Want als het gaat om de strafrechtelijke aanpak van discriminatie zijn het de specifieke discriminatieartikelen in ons Wetboek van Strafrecht (zoals het groepsbeledigingsartikel) en de commune delicten met een discriminatoir aspect (ook wel: codis-feiten) die centraal staan. Zo ook in de artikelen in dit themanummer.
Auteur(s)W.J. Nijkerk
Pagina140
LinkVolledige tekst artikel (bjutijdschriften.nl)
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelHet Babylonische artikel 137c Sr
CiteertitelBoom Strafblad 2023, afl. 4, p. 142
SamenvattingHet huidige groepsbeledigingsartikel biedt in principe een goed te volgen toetsingskader; volgens artikel 137c Sr is een uiting strafbaar wanneer deze opzettelijk beledigend is over een groep mensen wegens een aantal ­limitatief opgesomde discriminatiegronden (ras, godsdienst of levensovertuiging, seksuele gerichtheid en handicap), gedaan is in het openbaar en voldoet aan het vormvereiste (mondeling, bij geschrift of afbeelding). Bovendien is in de jurisprudentie bepaald dat bij het kernbestanddeel ‘beledigend’ een zogenoemd driestappenkader moet worden toegepast.
Auteur(s)P.C. Velleman , S.J. de Ruiter
Pagina142
LinkVolledige tekst artikel (bjutijdschriften.nl)
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelGroepsbelediging in het licht van de Straatsburgse jurisprudentie
CiteertitelBoom Strafblad 2023, afl. 4, p. 149
SamenvattingArtikel 137c Sr stelt groepsbelediging strafbaar: het zich in het openbaar beledigend uitlaten over een groep mensen wegens hun ras, hun godsdienst of levensovertuiging, hun hetero- of homoseksuele gerichtheid of hun lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap. Bij de toepassing van deze strafbepaling is een aantal factoren relevant. De gebruikte bewoordingen moeten beledigend zijn. In het bijzonder voor het bestanddeel ‘godsdienst of levensovertuiging’ is van belang dat kritiek op opvattingen en gedragingen buiten bereik van de strafbepaling valt.
Auteur(s)A.J. Nieuwenhuis
Pagina149
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelHate crimes en codis-feiten: Een conceptuele vergelijking
CiteertitelBoom Strafblad 2023, afl. 4, p. 156
SamenvattingIn Nederland hanteert het Openbaar Ministerie sinds 1993 strafvorderlijk beleid met betrekking tot strafbare feiten waarbij discriminatie een rol speelt. Dat beleid is hoofdzakelijk neergelegd in de ‘Aanwijzing discriminatie’. Hierin worden aanvullende kaders gegeven voor de vervolging van de wettelijke discriminatiedelicten, zoals groepsbelediging (art. 137c Sr) en aanzetten tot haat, discriminatie of geweld (art. 137d Sr), evenals reguliere strafbare feiten waarbij discriminatie een rol speelt, ­zoals mishandeling of vernieling. Deze laatste categorie strafbare feiten wordt aangeduid als ‘codis-feiten’, een afkorting van ‘commune delicten met een discriminatieaspect’. In het strafvorderlijk beleid komt tot ­uitdrukking dat een verhoging van de strafeis van codis-feiten vanwege het discriminatieaspect aangewezen is.
Auteur(s)S.V. Hellemons , R.S. Levie
Pagina156
LinkVolledige tekst artikel (UvA.nl)
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelDiscriminerende demonstranten
CiteertitelBoom Strafblad 2023, afl. 4, p. 164
SamenvattingHet recht om te demonstreren is een fundamenteel recht dat wordt beschermd door de Nederlandse Grondwet (art. 9 Gw) en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (art. 11 EVRM). De essentie van het demonstratierecht is de collectieve uiting van een mening op een openbare plaats met het doel om de publieke opinie te beïnvloeden. Volgens artikel 5 lid 3 Wet openbare manifestaties kan een voorschrift, beperking of verbod op grond van deze wet geen betrekking hebben op de inhoud van de gedachten of gevoelens die tijdens betogingen worden geopenbaard. Het strafrecht stelt echter wel grenzen aan het uiten van meningen tijdens demonstraties in verband met het verbod op discriminatie, met name op het gebied van de groepsbelediging (art. 137c Sr) en het aanzetten tot haat, discriminatie en geweld (art. 137d Sr) wegens ras, godsdienst, levensovertuiging, seksuele gerichtheid of handicap.
Auteur(s)N. Rozemond
Pagina164
LinkVolledige tekst artikel (Klaas Rozemond, LinkedIn.com)
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelFunctie en karakter van de strafbaarstelling van groepsbelediging
CiteertitelBoom Strafblad 2023, afl. 4, p. 172
SamenvattingHet Wetboek van Strafrecht kent verschillende strafbaarstellingen die een bijdrage leveren aan de bestrijding van discriminatie. Ze zijn alle opgenomen in een titel van het wetboek waar in het opschrift openbare orde wordt vermeld (Tweede Boek, Titel V en Derde Boek, Titel II). Hoewel de strafbaarstellingen (art. 137c-137g en 429quater Sr) sinds hun invoering ­geregeld zijn gewijzigd, is een constante in de geschiedenis van de antidiscriminatiebepalingen dat zij deel zijn blijven uitmaken van de misdrijven tegen, respectievelijk de overtredingen betreffende de openbare orde.
Auteur(s)J.M. ten Voorde
Pagina172
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
Titel‘Check your privilege’ in discriminatiezaken: In hoeverre speelt het behoren tot een meerderheids- of minderheidsgroep een rol bij de vervolging van discriminatiedelicten?
CiteertitelBoom Strafblad 2023, afl. 4, p. 179
SamenvattingHet kantoor van de auteurs staat geregeld personen bij die slachtoffer zijn van discriminatie. Ook staan zij personen bij die het Openbaar Ministerie juist verdenkt van het plegen van een discriminatiedelict. Het valt de auteurs op dat de verwijten van discriminatie en haatzaaien geregeld over en weer worden geuit.
Auteur(s)T.M.D. Buruma , F.T.C. Dölle
Pagina179
Artikel aanvragenVia Praktizijn