Boom Strafblad

Uitgever Boom Juridische Uitgevers
Tijdschrift Boom Strafblad
Datum 20-11-2023
Aflevering 5
RubriekRedactioneel
TitelEmpirisch onderzoek: een welgekomen en noodzakelijke verrijking van het straf(proces)­recht
CiteertitelBoom Strafblad 2023, afl. 5, p. 187
SamenvattingDit themanummer zet Empirical Legal Studies in het spotlicht en wel in het bijzonder empirisch-juridisch onderzoek dat zich richt op het strafrecht. ELS richt zich daarbij op drie invalshoeken: hoe werkt het recht in de praktijk, wat zijn de effecten van het recht, en op welke assumpties berust het recht? Deze vragen zijn met name ook voor het strafrecht en strafprocesrecht – en dus voor de lezers van dit tijdschrift – bijzonder relevant.
Auteur(s)T.B. Trotman , D. van Daele
Pagina187
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelEmpirical Legal Studies in Nederland: overzicht en relevantie voor rechtspraktijk en -wetenschap
CiteertitelBoom Strafblad 2023, afl. 5, p. 190
SamenvattingEmpirisch onderzoek van het recht is van groot belang voor rechtspraktijk en -wetenschap. Deze bijdrage geeft een overzicht van het empirische onderzoek naar het strafrecht en naar het strafrechtssysteem. Voorts wordt ingegaan op de toepassing van empirische bevindingen in de rechtspraktijk.
Auteur(s)M. Malsch
Pagina190
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelDe beoordeling van alibi’s in de strafrechtspraktijk: Enkele reflecties over de huidige stand van de wetenschap
CiteertitelBoom Strafblad 2023, afl. 5, p. 199
SamenvattingEen alibi kan worden beschouwd als een van de sterkste manieren voor een verdachte om de eigen onschuld aan te tonen. Een alibi is immers de bewering van een verdachte dat hij onschuldig is omdat hij op het tijdstip van het strafbare feit elders was en bijgevolg het feit niet kan hebben gepleegd. In die zin laat een alibi in principe toe om een onderscheid te maken tussen onschuldige verdachten en verdachten die daadwerkelijk de dader zijn. Mede onder invloed van de toegenomen aandacht voor gerechtelijke dwalingen en de factoren die daarin een rol spelen, bloeide in de jaren negentig het academisch onderzoek naar alibi’s op. In deze bijdrage op een aantal belangrijke bevindingen binnen dit onderzoeksdomein.
Auteur(s)L. Mergaerts , R. Nieuwkamp
Pagina199
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelHet gebruik van het zwijgrecht tijdens het politieverhoor: opvattingen en ervaringen van gedetineerden
CiteertitelBoom Strafblad 2023, afl. 5, p. 206
SamenvattingHet zwijgrecht is een fundamentele procedurele waarborg voor personen die van een misdrijf beschuldigd worden. Het recht is verbonden aan het recht om zichzelf niet te beschuldigen, namelijk het idee dat niemand gedwongen kan worden om aan de eigen veroordeling mee te werken. Interviews met professionals uit Nederland en België suggereren evenwel dat in de praktijk regelmatig conclusies worden getrokken uit het feit dat een verdachte van het zwijgrecht gebruikmaakt. Empirisch onderzoek naar deze materie focust zich doorgaans niet op het perspectief van de (zwijgende) verdachte. Deze bijdrage heeft tot doel om inzicht te verwerven in de beslissing van verdachten om het zwijgrecht in te roepen alsook hun ervaringen met de reacties en gevolgen daarvan.
Auteur(s)M. Vanderhallen , M. Sauerland
Pagina206
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelMaar hoe verminderd toerekeningsvatbaar bent u dan precies? Een empirische en juridische studie van de mogelijkheid om de ‘verminderde toerekeningsvatbaarheid’ nader te preciseren
CiteertitelBoom Strafblad 2023, afl. 5, p. 216
SamenvattingNaast ontoerekeningsvatbaarheid kent het Nederlandse strafrecht de verminderde toerekeningsvatbaarheid. De verminderde toerekeningsvatbaarheid is niet opgenomen in de wet, maar speelt in de praktijk een grote rol, ook in gedragskundige pro justitia rapportage. Voorheen werd het toerekeningsvatbaarheidsadvies in vijf gradaties gegeven, maar omdat sinds een aantal jaren niet meer vijf maar drie gradaties van toerekeningsvatbaarheid gehanteerd worden, is een preciseringsmogelijkheid in het leven geroepen. De vraag die in dit artikel centraal staat, is hoe deze nieuwe preciseringsmogelijkheid in de praktijk wordt gehanteerd door rapporteurs.
Auteur(s)L.A. Mebius , M.M. Prinsen , M.M. Kempes , M.J.F. van der Wolf
Pagina216
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelOngelijkheid ontrafeld: Een empirische verkenning van mogelijke katalysatoren van ongelijkheid in het besluitvormingsproces over voorlopige hechtenis van jeugdige verdachten
CiteertitelBoom Strafblad 2023, afl. 5, p. 226
SamenvattingJeugdigen met een migratieachtergrond, jeugdigen met een verstandelijke beperking en jeugdigen met een lage sociaaleconomische status zijn sterk oververtegenwoordigd in voorlopige hechtenis, ook in Nederland en Engeland. Er is groeiend empirisch bewijs dat deze oververtegenwoordiging wordt gevoed door ongelijkheden in besluitvorming over voorlopige hechtenis. Dit artikel verkent, aan de hand van theoretische perspectieven en empirisch onderzoek in Nederlandse en Engelse rechtbanken, hoe ongelijkheden in beslissingen over voorlopige hechtenis van jeugdige verdachten tot stand komen en hoe deze kunnen worden aangepakt.
Auteur(s)Y.N. van den Brink
Pagina226
LinkVolledige tekst artikel (bjutijdschriften.nl)
Artikel aanvragenVia Praktizijn
RubriekArtikel
TitelStrafbaarstelling van seksuele deepfakes
CiteertitelBoom Strafblad 2023, afl. 5, p. 239
SamenvattingDeepnudes zijn een toegankelijke vorm van seksueel misbruik met beeldmateriaal. Dit artikel behandelt de definitie van deepfakes en de achterliggende technologie alvorens de vraag te behandelen of het strafrecht een legitieme rol heeft bij aanpak van seksuele deepfakes. Geconcludeerd wordt dat pornografische deepfakes gerechtvaardigd strafbaar gesteld kunnen worden door hun schadelijkheid en onrechtmatigheid. Daarop volgt een analyse van bestaande strafwetsartikelen en hun geschiktheid voor aanpak van seksuele deepfakes. Het artikel wordt afgerond met een aanbeveling voor verbetering in strafwetgeving.
Auteur(s)M.L.R. Goudsmit , R.F. Aksay , J.J. Oerlemans
Pagina239
Artikel aanvragenVia Praktizijn