Motiveren van rechterlijke uitspraken: een evenwichtsoefening

Het wekt verwondering dat velen dagelijks bezig zijn met het motiveren van rechterlijke uitspraken, maar dat er onder juristen, in wetenschap en rechtspraktijk, weinig overeenstemming lijkt te zijn over wat een goede motivering is en waarom. Een bespiegeling op het motiveren van rechterlijke uitspraken, in het bijzonder uitspraken van de Hoge Raad in civiele en fiscale zaken.

Hoe denken hoogleraren over de advocatuur?

Nederland telt 12 hoogleraren die een leerstoel hebben op het terrein van rechtspraak, rechtspleging, rechterlijke organisatie, of vergelijkbare leeropdrachten. Aan hen werden vragen voorgelegd over de kwaliteit van de advocatuur, over de bedreigingen die advocaten ervaren (zoals de concurrentie van rechtsbijstandsverzekeraars, accountantskantoren en het internet), over de nieuwe toezichtsplannen en over de opleiding van juristen en advocaten.

Hiaat in aanbod van civiele zaken bij Hoge Raad: vaker cassatie in belang der wet

De Hoge Raad ziet zich geconfronteerd met een hiaat in het aanbod van civiele zaken. Sommige 'zaken die ertoe doen' bereiken hem niet, of niet tijdig. Op voorzet van de Commissie Hammerstein wordt daarom geld gezet op een intensiever gebruik van het instituut der cassatie in het belang der wet (CBW). De P-G en de Commissie CBW die hem moet bijstaan zien zich gesteld voor het probleem dat niet direct duidelijk is wanneer sprake is van een '(dringende) maatschappelijke behoefte aan een richtinggevende uitspraak'. Aan welk type zaken moeten we daarbij denken?