Hoge Raad, 08-04-2011 / 10/00405


ECLIECLI:NL:HR:2011:BP0580
Datum08-04-2011
InhoudsindicatieWet CAO. Doorwerking bepalingen uit CAO ook nadat op de betrokken werknemers een andere, minimum-CAO van toepassing is geworden? Bepalingen over arbeidsvoorwaarden uit een CAO waaraan werknemer en werkgever op grond van art. 9 lid 1 CAO gebonden zijn geraakt, zijn deel gaan uitmaken van de tussen hen gesloten arbeidsovereenkomst. Uit het systeem van de Wet CAO vloeit voort dat die bepalingen, na afloop van de desbetreffende CAO, tussen hen blijven gelden, behoudens andersluidende individuele of collectieve afspraak (vgl. HR 10 januari 2003, NJ 2006/516). Minimum-CAO stelt - behoudens andersluidende bepalingen in die CAO - met haar inwerkingtreding de voor werknemers gunstiger arbeidsvoorwaarden van vóór die datum niet buiten werking. Daarbij is niet van belang of die al dan niet hun oorsprong vinden in een inmiddels geëxpireerde CAO.
Recht.nl artikelCAO-arrest pakt in praktijk slecht uit (19-05-2011)
In de wet is niets geregeld over hoe om te gaan met arbeidsvoorwaarden uit een cao nadat deze is geëindigd. In de praktijk werd aangenomen dat deze arbeidsvoorwaarden eindigen bij inwerkingtreding van een nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst en dat deze de oude arbeidsvoorwaarden vervangt. De Hoge Raad heeft hiermee op 8 april korte metten gemaakt. Echter, deze beslissing leidt in de praktijk tot een onwerkbare situatie.
> Cao-arrest pakt in praktijk slecht uit (Eva Knipschild en Soo-ja Schijf, Kennedy Van der Laan)
> Tijdschriftartikelen over deze zaak (Recht.nl Vakliteratuur)
> Nawerking van een oude cao: praktisch of niet (Melanie Breedveld, Dirkzwager)
> De standaard-cao als veranderingsinstrument (Chris Nekeman, Kennedy Van der Laan)
TijdschriftartikelHoge Raad, 08-04-2011, 10/00405
NJB 2011, 862
Cao. Doorwerking. Een werkgever is eerst lid van een organisatie die partij is bij de ene cao en later lid van een organisatie die partij is bij de andere cao. HR: Onjuist is de rechtsopvatting dat doorwerking van arbeidsvoorwaarden uit een oude cao eindigt bij inwerkingtreding van een nieuwe cao met een minimumkarakter.
TijdschriftartikelHoge Raad, 08-04-2011, 10/00405
RvdW 2011, 499
Wet CAO. Nawerking CAO-bepalingen ook ingeval minimum-CAO van toepassing is geworden?; grondslag nawerking; rechtskarakter minimum-CAO.
TijdschriftartikelHoge Raad, 08-04-2011, 10/00405 (met noot)
J.J.M. de Laat
JAR 2011/135
Minimum-cao stelt - behoudends andersluidende bepalingen in die cao - gunstiger arbeidsvoorwaarden van vóór die datum niet buiten werking, ongeacht of die hun oorsprong vinden in een inmiddels geëxpireerde cao.
TijdschriftartikelHoge Raad, 08-04-2011, 10/00405
Werking Wet CAO
Als CAO-partijen een nieuwe CAO sluiten, behoren dan de arbeidsvoorwaarden uit de oude CAO die op grond van de art. 9, 12 en 13 Wet CAO doorwerken in de individuele arbeidsovereenkomst, definitief tot het verleden en gelden dus bij uitsluiting die voorwaarden die partijen in het kader van de nieuwe CAO hebben afgesproken? In de literatuur tot nu toe werd bijna algemeen aangenomen dat het antwoord op deze vraag bevestigend luidt. De opvatting dat gunstiger bepalingen uit de oude CAO zouden doorwerken tijdens de gelding van de nieuwe CAO werd van de hand gewezen, alleen al omdat deze opvatting ertoe zou leiden dat werkgevers een ingewikkelde administratie zouden moeten bijhouden. Daarbij komt dat CAO's op elkaar afgestemde arbeidsvoorwaarden bevatten die in een proces van geven en nemen tot stand komen. Dat gunstiger individuele arbeidsvoorwaarden uit de oude CAO van kracht blijven onder het regime van de nieuwe CAO, sluit niet op deze realiteit aan. De Hoge Raad blijkt een andere mening te zijn toegedaan. Het onderscheid tussen minimum- en standaard-CAO's wordt voor de praktijk van groot belang.
TijdschriftartikelHoge Raad, 08-04-2011, 10/00405 (met noot)
A.R. Houweling
«JIN» 2011/403
Cao-recht. Nawerking. Rode Kruis/Te Riet. Minimum-cao.
TijdschriftartikelHoge Raad, 08-04-2011, 10/00405
TAP, 2011, p. 155
Werknemers zijn in dienst van Unieke Kinderopvang (UK) en lid van FNV. UK was aanvankelijk aangesloten bij de CAO Kinderopvang, waarbij ook FNV partij was.

(ABVAKABO FNV / Unieke Kinderopvang B.V.)
TijdschriftartikelHoge Raad, 08-04-2011, 10/00405
TvPP 2011, p. 100
Nawerking CAO.
TijdschriftartikelHoge Raad, 08-04-2011, 10/00405 (met noot)
J.J.M. de Laat
JAR geannoteerd 2011, 135
Minimum-cao stelt - behoudens andersluidende bepalingen in die cao - gunstiger arbeidsvoorwaarden van vóór die datum niet buiten werking, ongeacht of die hun oorsprong vinden in een inmiddels geëxpireerde cao.
TijdschriftartikelHoge Raad, 08-04-2011, 10/00405 (met noot)
F. Grapperhaus
Ondernemingsrecht 2011, 62
Nawerking van de CAO.

(ABVAKABO - FNV / Unieke Kinderopvang B.V.)
TijdschriftartikelHoge Raad, 08-04-2011, 10/00405
Ondanks nieuwe cao blijft werkgever gebonden aan inmiddels geëindigde cao.
TijdschriftartikelHoge Raad, 08-04-2011, 10/00405 (met noot)
A. Stege
TRA 2011, 71
Hoge Raad verduidelijkt nawerking van cao-bepalingen.
TijdschriftartikelHoge Raad, 08-04-2011, 10/00405 (met noot)
E. Verhulp
NJ 2011/371
Wet CAO. Nawerking CAO-bepalingen ook ingeval minimum-CAO van toepassing is geworden?; grondslag nawerking; rechtskarakter minimum CAO.
TijdschriftartikelHoge Raad, 08-04-2011, 10/00405 (met noot)
F. Grapperhaus, A. Stege
JRV 2011, 5
Collectief arbeidsrecht. Nawerking van de CAO.
TijdschriftartikelNawerking van gunstigere cao-bepalingen - HR 8 april 2011, JAR 2011/135 (ABVAKABO/Unieke Kinderopvang BV)
C.W.G. Rayer
ArA 2011/3, p. 30
De Hoge Raad heeft in het arrest ABVAKABO/Unieke Kinderopvang geoordeeld dat een nieuwe minimum-cao geen einde maakt aan de nawerking van gunstigere arbeidsvoorwaarden uit de oude cao voor de gebonden werknemer. Het arrest past in de lijn van voorgaande arresten en literatuur waarbij de permanente doorwerking van de cao in de individuele arbeidsovereenkomst is aangenomen. De rechtsregel is ook toepasbaar op de ongebonden werknemer. Tegelijkertijd heeft het arrest een stapeleffect van de gunstigste arbeidsvoorwaarden tot gevolg. Betoogd wordt dat dit was voorkomen wanneer de Hoge Raad eerder tijdelijke nawerking als uitgangspunt had genomen. Nu echter van permanente nawerking wordt uitgegaan, wordt onderzocht welke oplossingen mogelijk zijn.
TijdschriftartikelHoge Raad, 08-04-2011, 10/00405 (met noot)
F.B.J. Grapperhaus
Ondernemingsrecht 2012, 74
Nawerking van de cao.
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2003:AE9386 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2011:BP0580
Gerelateerd ECLI:NL:RBAMS:2013:8987
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2013:BY9332
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2011:BP0580
Gerelateerd ECLI:NL:RBAMS:2019:595
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2019:640
Gerelateerd ECLI:NL:RBMNE:2017:6012
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2015:5711
Gerelateerd ECLI:NL:RBNNE:2013:BZ1430
Gerelateerd ECLI:NL:RBGRO:2011:BU9709