Parket bij de Hoge Raad, 20-03-2017 / 16/04238


ECLIECLI:NL:PHR:2017:219
Datum20-03-2017
InhoudsindicatieDeze procedure ziet op de intrekking van de anbi-status van belanghebbende, met terugwerkende kracht. In 1992 is [A] overleden. Tot zijn nalatenschap behoorden in BraziliŽ en Paraguay gelegen ondernemingen. De erfgenamen, twee broers en een zuster, hebben de ondernemingen verkocht aan in de ondernemingen werkzame managers, die de koopsommen schuldig gebleven zijn. Aldus verkregen de erfgenamen vorderingen op de kopers. Op 12 december 1996 is belanghebbende, een stichting, opgericht door de twee broers. Belanghebbende heeft volgens haar statuten ten doel het bevorderen van de materiŽle en geestelijke belangen van de werknemers, oud-werknemers en familieleden van de werknemers en oud-werknemers van de ondernemingen in BraziliŽ en Paraguay. Belanghebbende tracht haar doel te verwezenlijken door het financieren en/of begeleiden en/of (mede)organiseren van projecten aldaar. Bij beschikking van 23 december 1996 is belanghebbende gerangschikt onder de algemeen-maatschappelijk-nut beogende instellingen in de zin van artikel 24, lid 4, van de Successiewet 1956. In 1997 hebben de erfgenamen 20% van hun vorderingen op de kopers gecedeerd aan belanghebbende, tegen verkrijging van een renteloze vordering op belanghebbende. Deze wordt geleidelijk verrekend met door de erfgenamen aan belanghebbende geschonken, voor de inkomstenbelasting in principe aftrekbare, lijfrentetermijnen. De Inspecteur heeft zich daarmee bij brief van 9 januari 1997 akkoord verklaard. Met ingang van 1 januari 2008 zijn de regels van het anbi-regime aangescherpt. Alle instellingen die per 1 januari 2008 als anbi wilden worden aangemerkt, dienden daartoe een aanvraag in te dienen. Op 28 augustus 2007 heeft belanghebbende een (standaard) aanvraagformulier ingediend waarin zij verzoekt als anbi te worden aangemerkt. Op grond van het ingediende aanvraagformulier is belanghebbende met ingang van 1 januari 2008 wederom aangemerkt als anbi. Met ingang van 1 januari 2010 zijn de regels van het anbi-regime opnieuw gewijzigd. Slechts ingeval een instelling voldoet aan de nieuwe voorwaarden, kan de instelling vanaf die datum (nog) worden aangemerkt als anbi. Op 19 november 2009 heeft belanghebbende de vereiste verklaring ingediend, inhoudende dat zij voldeed aan de nieuwe voorwaarden voor een anbi. Op 7 november 2011 heeft de belastingdienst een bedrijfsbezoek aan belanghebbende gebracht. Daarbij bleek dat er geen duidelijke financiŽle verantwoording en evaluatie van ondersteunde projecten aanwezig was. Ook waren er geen jaarstukken opgesteld. Dat heeft er uiteindelijk toe geleid dat de Inspecteur belanghebbende bij beschikking van 13 mei 2013, met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2008, niet meer heeft aangemerkt als anbi. Na bezwaar en beroep heeft het Hof de Inspecteur in het gelijk gesteld, door te oordelen dat belanghebbende ook met al hetgeen zij nader heeft overgelegd en aangevoerd, niet heeft voldaan aan de eis dat haar administratie een zodanig duidelijk inzicht geeft in de aard en omvang van haar uitgaven, dat de Inspecteur kan controleren of de middelen van belanghebbende in de vereiste mate het algemeen belang hebben gediend. Het Hof is voorbij gegaan aan het door belanghebbende gedane aanbod, om twee betrokken personen, waaronder een broer van belanghebbende, onder ede c.q. schriftelijk, nader te laten verklaren hoe de gelden zijn besteed, omdat die verklaringen naar hun aard niet kunnen af- of toedoen aan de door belanghebbende in het geding gebrachte administratie en derhalve niet relevant kunnen zijn voor de in dit geding ter beoordeling staande vraag of die administratie aan de wettelijke eisen voldoet. Belanghebbende is tegen de Hofuitspraak opgekomen in cassatie, onder aanvoering van vier middelen. In het eerste middel wordt gesteld dat het Hof ten onrechte belanghebbendes aanbod tot het leveren van getuigenbewijs terzijde heeft gesteld. De A-G meent dat geconstateerde gebreken in de administratie niet (achteraf) kunnen worden geheeld doordat, als aangeboden, getuigen verklaren hoe de gelden zijn besteed. De administratieplicht is een zelfstandige plicht. Indien daaraan niet is voldaan, is belanghebbende in zoverre in gebreke, zodat het wettelijk voorziene gevolg van intrekking van haar anbi-status, kan intreden. Getuigenverklaringen zijn naar hun aard niet geschikt om op grond daarvan te kunnen voldoen aan de administratieplicht. Aan de administratieplicht kan volgens de A-G alleen worden voldaan indien de administratie, bestaande uit schriftelijke stukken en andere gegevensdragers, zelf adequaat te achten is. Het tweede middel houdt in dat het Hof ten onrechte heeft geoordeeld dat aan belanghebbende geen beroep op het vertrouwensbeginsel toekomt. Daarover merkt de A-G ten eerste op dat belanghebbende dergelijk vertrouwen niet kan ontlenen aan het feit dat de inspecteur na kennisname van een ingevuld standaardaanvraagformulier, belanghebbende heeft aangemerkt als anbi. Ten tweede wijst de A-G op de regel dat een wetswijziging een omstandigheid kan zijn welke rechtvaardigt dat de Inspecteur niet langer is gebonden aan een standpunt dat hij heeft ingenomen onder vigeur van de regeling van vůůr de wetswijziging. Ook het derde en het vierde middel falen, zodat de conclusie ertoe strekt dat het beroep in cassatie van belanghebbende ongegrond dient te worden verklaard.
TijdschriftartikelParket bij de Hoge Raad 20-03-2017 (met noot)
Redactionele aantekening
V-N 2017/21.7
Stichting verliest volgens A-G haar ANBI-status door gebrekkige administratie
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2006:AT8202 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2002:AD8780 ★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2016:354 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2009:BI5113 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:1998:AA2327 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2016:2860 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2004:AP0229 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2001:AD6776 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:1997:AA2124 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2008:BD3138 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2017:1237 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2016:2781 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2003:AN9566 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2002:AE2248 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2000:AA7072 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:954
Gerelateerd ECLI:NL:RBNHO:2015:257
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2010:BM2890
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2011:BT5868
Gerelateerd ECLI:NL:HR:1997:AA3303
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2017:1237 ★★