Hoge Raad, 17-12-2010 / 09/03735


ECLIECLI:NL:HR:2010:BN6236
Datum17-12-2010
InhoudsindicatieBezittersaansprakelijkheid voor verschuiving kade (een veendijk). (Bouw)werk in de zin van art. 6:174 BW vereist menselijk ingrijpen dat heeft bijgedragen aan de (duurzame) bestemming of functie van dat werk. Oordeel hof dat de dijk een opstal is nu het dijklichaam is ontstaan door uitgraving en drooglegging, is gevormd naar de inzichten in waterkeringen, in stand is gehouden overeenkomstig daarvoor ontwikkelde richtlijnen en voorzien is van een in de grond aangebrachte beschoeiing, is juist. Bij het antwoord op de vraag of de opstal voldoet aan de eisen die men daaraan in de gegeven omstandigheden mag stellen, komt het aan op de - naar objectieve maatstaven te beantwoorden - vraag of de opstal, gelet op het te verwachten gebruik of de bestemming daarvan, met het oog op voorkoming van gevaar voor personen en zaken deugdelijk is, waarbij ook van belang is hoe groot de kans op verwezenlijking van het gevaar is en welke onderhouds- en veiligheidsmaatregelen mogelijk en redelijkerwijs te vergen zijn. Anders dan het hof heeft geoordeeld, komt bij de beoordeling of de dijk gebrekkig was betekenis toe aan de toenmalige stand van wetenschap en techniek en de financiŽle kaders waarbinnen het overheidslichaam zijn beleidsdoelstellingen tracht te realiseren, alsmede aan de gestelde specifieke en uitzonderlijke omstandigheden waaronder de dijkverschuiving zich heeft voorgedaan. Of bezitter bij bekendheid met het gevaar toerekenbaar onrechtmatig heeft gehandeld, hangt af van alle relevante omstandigheden van het geval en daarbij kan ook betekenis toekomen aan omstandigheden die de bezitter in het kader van zijn beroep op de afwezigheid van een gebrekkige toestand heeft aangevoerd. Oordeel hof dat beroep op tenzij-clausule moet worden afgewezen, onjuist noch onbegrijpelijk.
Recht.nl artikelAansprakelijk voor valpartijen voetgangers (30-12-2014)
Losliggende stoeptegels, putdeksels en andere oneffenheden binnen de bebouwde kom leiden tot grote ergernissen bij en vervelende valpartijen van voetgangers. Dergelijke obstakels leiden echter niet steeds tot aansprakelijkheid van de wegbeheerder.
> Aansprakelijk voor valpartijen voetgangers (Cas Jacobs, Dirkzwager)
Recht.nl artikelCassatieadvocaten aan het woord (31-01-2019)
Acht cassatieadvocaten bespreken een standaardarrest en worden geÔnterviewd over hun mťtier.
> Top 8 cassatieadvocaten (Issuu.com / AvdR.nl)
> Zutphense waterleiding (besproken door Derk Rijpma, Ekelmans & Meijer)
> Het tandartsenarrest (besproken door Evelyn Tjon-En-Fa, Bird & Bird)
> Struikelende broodbezorger (besproken door Philip Fruytier, Houthoff)
> Noenmaal (besproken door Sikke Kingma, Pels Rijcken)
> Quint / Te Poel (besproken door Menno Bruning, Hoge Raad)
> Meppelse ree (besproken door Jerre de Jong, BarentsKrans)
TijdschriftartikelHoge Raad, 17-12-2010, 09/03735
NJB 2011, 47
Aansprakelijkheid opstalbezitter. In 2003 is door een veendijkverschuiving bij Wilnis 230 000 m≤ water een woonwijk ingestroomd. De Gemeente vordert schadevergoeding van het Hoogheemraadschap als opstalbezitter. HR: 1. Opstal. Voor de totstandkoming van een (bouw)werk in de zin van art. 6:174 BW (opstal) is menselijk ingrijpen vereist. De mate waarin of de wijze waarop dit menselijk ingrijpen daaraan moet hebben bijgedragen, is mede afhankelijk van het soort werk en de bestemming of functie ervan. Onder de in cassatie onbestreden omstandigheden is het oordeel van het hof dat de veendijk een opstal is juist. 2. Aan een opstal te stellen eisen. Bij het antwoord op de vraag of de opstal voldoet aan de eisen die men daarin in de gegeven omstandigheden mag stellen, komt het aan op de - naar objectieve maatstaven te beantwoorden - vraag of de opstal, gelet op het te verwachten gebruik of de bestemming daarvan, met het oog op voorkoming van gevaar voor personen en zaken deugdelijk is, waarbij ook van belang is hoe groot de kans op verwezenlijking van het gevaar is en welke onderhouds- en veiligheidsmaatregelen mogelijk en redelijkerwijs te vergen zijn. Het hof heeft blijk gegeven van een onjuiste rechtsopvatting door te oordelen dat het niet aankomt op de toenmalige kennis over faalmechanismen, de toenmalige maatstaven voor belastingsituaties, de financiŽle kaders van het Hoogheemraadschap en de vraag of de kadeverschuiving zich heeft voorgedaan ten gevolge van specifieke en uitzonderlijke omstandigheden.

(Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht / Gemeente De Ronde Venen)
TijdschriftartikelHoge Raad, 17-12-2010, 09/03735
RvdW 2011, 7
Aansprakelijkheid Hoogheemraadschap ex art. 6:174 BW voor verschuiving veendijk (kade) Wilnis? Is veendijk opstal?; maatstaf. Gebrek in opstal?; maatstaf; vermoeden gebrek. 'Tenzij-clausule'; maatstaf.
TijdschriftartikelHoge Raad, 17-12-2010, 09/03735
TvPP 2011, p. 24
In deze zaak gaat het om bezittersaansprakelijkheid voor verschuiving van een kade (een veendijk).
TijdschriftartikelHoge Raad, 17-12-2010, 09/03735 (met noot)
Bos, Jong
ęJMĽ 2011/37
Opstalaansprakelijkheid. Risicoaansprakelijkheid. Dijkdoorbraak. Gebrekkige dijk. Werk. Opstal. Aansprakelijkheid. Schade. Tenzijclausule.
TijdschriftartikelHoge Raad, 17-12-2010, 09/03735
RAV 2011, 25
Overheidsaansprakelijkheid.
Is hoogheemraadschap als bezitter van een dijk jegens gemeente aansprakelijk ingevolge art. 6:174 BW voor door dijkverschuiving veroorzaakte schade? Voldeed de dijk aan de daaraan onder de gegeven omstandigheden te stellen eisen? Wat is de betekenis van de toenmalige stand der kennis en techniek?
TijdschriftartikelHoge Raad, 17-12-2010, 09/03735
ęJAĽ 2011/37
Bezittersaansprakelijkheid.
TijdschriftartikelHoge Raad, 17-12-2010, 09/03735 (met noot)
R.J.B. Schutgens
JB 2011/93
Verschuiving kade (veendijk) Wilnis. Bezittersaansprakelijkheid overheid (Hoogheemraadschap).
TijdschriftartikelHoge Raad, 17-12-2010, 09/03735
AV&S 2011, 10
Hoe gebrekkig is een verschoven veendijk? (Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht / Gemeente De Ronde Venen)
TijdschriftartikelHoge Raad, 17-12-2010, 09/03735 (met noot)
F.C.S. Warendorf
M en R 2011/4, nr. 80
Kadeverschuiving Wilnis. De onderhavige dijk is een opstal in de zin van art. 6:174 BW. Kenbaarheid van het gevaar; stand van de wetenschap en de techniek. Geen risicoaansprakelijkheid. Wel strenge eisen aan bewijs met betrekking tot de niet-kenbaarheid van het gevaar.

(Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht / Gemeente De Ronde Venen)
TijdschriftartikelHoge Raad, 17-12-2010, 09/03735 (met noot)
T. Hartlief
NJ 2012/155
Aansprakelijkheid Hoogheemraadschap ex art. 6:174 BW voor verschuiving veendijk (kade) Wilnis? Is veendijk opstal?; maatstaf. Gebrek in opstal?; maatstaf; vermoeden gebrek. ĎTenzij-clausuleí; maatstaf.
TijdschriftartikelHoge Raad, 17-12-2010, 09/03735 (met noot)
T. Hartlief
VR 2012, 72
Aansprakelijkheid voor onroerende zaken.
Tijdschriftartikel'Het had in geen tijden geregend...'
V. van den Brink
TREMA 2016, afl. 10
In de vroege ochtend van dinsdag 26 augustus 2003 leerde de dijkverschuiving in Wilnis ons Nederlanders een nieuwe les in onze eeuwige strijd tegen het water. Dijken kunnen niet alleen bezwijken door noodweer en de toevoer van overmatige hoeveelheden water, maar ook door te langdurig aanhoudende perioden van mooi, droog zomerweer. Ruim zeven jaar later leerde het arrest van de Hoge Raad over deze dijkverschuiving ons juristen dat een dijk als die in Wilnis een opstal is als bedoeld in art. 6:174 lid 4 BW. Voorts leerden wij dat voor de beantwoording van de vraag of de beheerder van die opstal, het Hoogheemraadschap, op grond van art. 6:174 lid 1 BW (risico)aansprakelijk is voor de gevolgen van het bezwijken van die opstal, van belang is dat ook voor het Hoogheemraadschap tot dan toe onbekend was dat dijken zouden kunnen bezwijken als gevolg van droogte in plaats van nattigheid.

HR 17 december 2010, NJ 2012/155 (dijkverschuiving Wilnis)
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2000:AA7686 ★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2000:AA8364 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2001:AB2149 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2010:BN6236
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2009:BI7389
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2014:831 ★★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2016:2283 ★★★★
Gerelateerd ECLI:NL:HR:2012:BX7487 ★★★
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2012:BY0485 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2017:3308 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:GHSGR:2011:BP7513 ★★
Gerelateerd ECLI:NL:RBGEL:2017:2040
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2016:555
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2016:667
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2016:1350
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:2022
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2013:4196
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2012:BX7487
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2010:BN6236
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2009:BI7389
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2018:691
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2018:10736
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2018:1182
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:1427
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2017:236
Gerelateerd ECLI:NL:RBGEL:2016:6689
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2016:137
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:537
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2014:242
Gerelateerd ECLI:NL:PHR:2014:16
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2014:1539
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2013:BZ3262
Gerelateerd ECLI:NL:RBSGR:2012:BW5422
Gerelateerd ECLI:NL:RBOVE:2019:917
Gerelateerd ECLI:NL:RBOBR:2019:2167
Gerelateerd ECLI:NL:RBNNE:2019:1359
Gerelateerd ECLI:NL:RBNHO:2019:3062
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2019:521
Gerelateerd ECLI:NL:RBOBR:2018:4483
Gerelateerd ECLI:NL:RBNHO:2018:2340
Gerelateerd ECLI:NL:RBLIM:2018:6819
Gerelateerd ECLI:NL:RBGEL:2018:3271
Gerelateerd ECLI:NL:RBGEL:2018:3266
Gerelateerd ECLI:NL:RBGEL:2018:2361
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2018:13447
Gerelateerd ECLI:NL:RBAMS:2018:3752
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2017:3479
Gerelateerd ECLI:NL:RBOVE:2017:869
Gerelateerd ECLI:NL:RBOBR:2017:6554
Gerelateerd ECLI:NL:RBMNE:2017:3055
Gerelateerd ECLI:NL:RBLIM:2017:2465
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2017:11804
Gerelateerd ECLI:NL:OGEAA:2017:467
Gerelateerd ECLI:NL:GHDHA:2017:2331
Gerelateerd ECLI:NL:RBZWB:2016:8497
Gerelateerd ECLI:NL:RBROT:2016:1219
Gerelateerd ECLI:NL:RBOVE:2016:4630
Gerelateerd ECLI:NL:RBMNE:2016:7785
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2016:15167
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2016:14952
Gerelateerd ECLI:NL:GHARL:2016:498
Gerelateerd ECLI:NL:RBOVE:2015:1550
Gerelateerd ECLI:NL:RBOBR:2015:5381
Gerelateerd ECLI:NL:RBGEL:2015:8301
Gerelateerd ECLI:NL:RBDHA:2015:9924
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2015:4976
Gerelateerd ECLI:NL:RBMNE:2014:6749
Gerelateerd ECLI:NL:RBMNE:2014:5643
Gerelateerd ECLI:NL:RBAMS:2013:9444
Gerelateerd ECLI:NL:GHAMS:2013:5222
Gerelateerd ECLI:NL:RBSGR:2012:BY1650
Gerelateerd ECLI:NL:GHSHE:2012:BX0387
Gerelateerd ECLI:NL:RBARN:2011:BQ3113
Gerelateerd ECLI:NL:GHARN:2011:BU2970